Eisenkot, Netanyahu'yu seçim sonuçlarını geçersiz göstermeye çalışmakla suçladı: 'Girişim başarısız oldu'

Seçim Komitesi'nin süreci usulüne uygun bulmasının ardından konuşan Yashar Partisi lideri Eisenkot, Netanyahu'nun sonuçları reddettirme çabasının boşa çıktığını söyledi.

İsrail'de 27 Ekim'de yapılan genel seçimin ardından siyasi tartışma sürerken, Yashar Partisi lideri ve eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Başbakan Netanyahu'yu sandık sonucunu yok sayma çabasıyla suçladı. Eisenkot, bu çabanın akamete uğradığını söyledi.

Seçim Komitesi'nin açıklamasından sonra gelen paylaşım

Eisenkot sosyal medyadan yaptığı paylaşımı, Merkezi Seçim Komitesi'nin başında bulunan Noam Sohlberg'in oylamanın kurallara uygun geçtiğini bildirmesinin ardından yaptı. İsrail basınına yansıyanlara göre Eisenkot, Netanyahu ve yandaşlarının Arap seçmenlerin sandığa gitmesini artırmak amacıyla hukuka aykırı müdahale yapıldığını öne süren iddialarını reddetti.

Eisenkot, söz konusu iddiaları halkın iradesini zayıflatmayı, koca bir toplumu itibarsızlaştırmayı ve ülkeyi yeni bir seçime itmeyi hedefleyen bir "iğrenç ve kötü niyetli girişim" olarak tanımladı. Sonucun net ve geçerli olduğunu belirten Eisenkot, vatandaşlara ortalıktaki gürültüye ve saatten saate değişen söylemlere kulak asmamaları çağrısında bulundu. Mevcut hükümetin Meclis'te çoğunluğu elinde tutmadığını, seçimde yenildiğini de iddia etti.

Hiçbir blok 61 sandalyeye ulaşamadı

27 Ekim'deki oylamada Netanyahu'nun başını çektiği blok 53 sandalye aldı; 120 üyeli Knesset'te çoğunluk için 61 sandalye gerekiyordu. Eisenkot'un yanındaki partiler 48 sandalyede kaldı. Arap kesimi temsil eden partiler ise vekil sayısını kabaca ikiye katlayarak 19'a taşıdı. Ne Netanyahu ne de Eisenkot, seçim öncesinde bu partilerle ortaklık kurmayacağını belirtmişti. Bu yüzden iki isim de hükümet kurabileceği açık bir formüle sahip görünmüyor.

Hükümet kurma yetkisi için görüşmeler

İsrailli kaynaklara göre Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurma görevini kime vereceğine karar vermek için konutunda 4 Kasım'da danışmalara başlayacak. Muhalefet kaynakları, Eisenkot'un bu görev için ilk yetkiyi kabul etme kararı aldığını öne sürdü.

Haber Aktüel'in aktardığı değerlendirmeye göre seçim günü, sosyal medyada yanlış bilginin en hızlı yayıldığı dönemlerden biri; sayım hızı farkları ve yapay zekâ içerikleri öne çıkan risk alanları.

Haber Aktüel'de yer alan bir değerlendirmeye göre ABD'de seçim günü, internette yanlış bilgi dolaşımının en yoğun yaşandığı günlerin başında geliyor. Metin, on milyonlarca kişinin oy kullandığı bir günün viral komplo teorileri ve kafa karışıklığı için elverişli bir zemin yarattığını savunuyor. Oyların güvenliği için geliştirilen teknolojilerin kullanıldığı, ancak bu süreci yürüten insanların da makineler gibi zaman zaman hata yapabildiği vurgulanıyor.

Küçük aksaklıklar sosyal medyada büyüyor

Değerlendirmeye göre seçim günlerinde sandık başında küçük sorunlar yaşanması olağan. Erken gelen seçmenler karşılaştıkları aksaklıkları sosyal medyada paylaşabiliyor. Bu paylaşımlar kötü niyetli olmasa da platform algoritmaları tarafından öne çıkarılabiliyor ve seçim sürecinin güvenilirliğini sorgulayanlarca yayılabiliyor. Tek bir paylaşım milyonlarca kez görüntülenebiliyor ve belirli bir anlatının parçası hâline getirilebiliyor.

Örnek olarak, 2022 ara seçimi sırasında Arizona'daki Maricopa County'de bazı oy verme noktalarında yazıcı arızası yaşandığı anımsatılıyor. Yetkililer acil durum planını hızla devreye soktu ve seçmenler güvenli biçimde oy kullandı. Olayı o gün inceleyen Maricopa'daki bir yargıç, kimsenin oy hakkını kullanamadığını gösteren bir kanıt bulunmadığını söyledi. Buna rağmen seçim sonuçlarını reddeden bazı isimler aynı aksaklığı "seçimin çalınması" girişimi olarak sunmaya çalıştı.

Yazıya göre benzer sorunların çoğu insan hatasından ya da eski dokunmatik ekran teknolojilerinden kaynaklanıyor. Böyle bir durumla karşılaşan seçmenler çoğunlukla seçim çalışanlarına başvurabiliyor ve oyların doğru kullanılması için bir süreç işletiliyor.

Yapay zekâ sahte içeriği kolaylaştırdı

Metin, yapay zekânın sahte içerik üretimini kolaylaştırdığına dikkat çekiyor. 2020'de, Başkan Trump'ın doldurulmuş pusulasının ateşe verildiği izlenimini veren bir video dolaşıma girdi; 2024'te de bir seçim görevlisinin pusulaları parçalarken görüntülendiği öne sürülen kayıt viral oldu. İki videonun da sahte olduğu doğrulandı; 2024'teki video için arka planda Rus operatörlerin bulunduğu ortaya çıktı. Yazıya göre yapay zekâ destekli araçlar sayesinde ikna edici sahte içerik üretmek artık oldukça kolay.

Sayım hızı farkı kuşku üretiyor

Seçimden sonra dikkatler oy sayımına çevriliyor. Eyaletlerin sayım yöntemleri birbirinden farklı ve bazıları diğerlerine göre daha yavaş ilerliyor. Yazıya göre 2020'de bu fark, bugün hâlâ süren çok sayıda komplo teorisini doğurdu. Bazı eyaletlerde Demokrat Parti, posta oyları sayıldıkça ilerleyen saatlerde ciddi kazanım elde edebiliyor; böylece başlangıçta öndeki aday, sayım tamamlandığında geriye düşebiliyor.

Seçim yetkililerine dikkat çağrısı

Yazıda hiçbir seçim sisteminin kusursuz olmadığı kabul ediliyor. Öte yandan ülke genelinde seçimlerin güvenli yürümesi için çalışan binlerce seçim yetkilisinin bulunduğu hatırlatılıyor. Siyasi ya da mali çıkar peşindeki seçim inkârcılarının ise bunun aksini anlatmak için yoğun bir bilgi akışı yaratmaya çalışacağı öne sürülüyor.