İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın fon soruşturmasında haksız kazancı geri ödeyenlerin toplam tutarı 18 milyar lirayı aştı; aralarında eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi de var.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü fon soruşturmasında haksız kazancı iade eden 37 kişinin ödediği toplam tutar 18 milyar lirayı aştı. İade edenlerin arasında eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya ile eşi de yer alıyor. Soruşturmada 2 Kasım itibarıyla tutuklu sayısı 120'ye ulaştı.
Borsa İstanbul ve Takasbank cephesi
Soruşturma son günlerde finans kurumlarının üst düzey isimlerine uzandı. Beş yıldır Borsa İstanbul Genel Müdürü olan Korkmaz Enes Ergun 31 Ekim'de gözaltına alındı ve sorgusu sürüyor; yerine Genel Müdür Yardımcısı Atila Türeli vekil olarak atandı. Dünya gazetesinin ortaklarından Umut Güner'e gözaltının ardından adli kontrol kapsamında ev hapsi ve yurt dışı yasağı getirildi. Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı ise ifadesinin ardından yurt dışı yasağı ve imza yükümlülüğüyle serbest bırakıldı.
Tutuklananlar arasında eski bürokratlar, şirket sahipleri ve yöneticiler bulunuyor. Tutuklananların son isimleri arasında Tera yöneticisi Hakan Gövdere ile Ral Yatırım Holding'in yönetim kurulu başkanı Rıza Kandemir yer aldı.
İade edilen tutar
Soruşturmada haksız kazancın iadesine ilişkin gelişmeler de izleniyor. Geri ödeme yapan 37 kişinin toplam tutarı 18 milyar lirayı geçti. Kaya çiftinin adı, Kaya'nın 26 Eylül'de görevden af talebiyle istifa etmesiyle gündeme gelmişti. Kaya'nın ve eşi İlyas Kaya'nın, bir şirketin hisselerine yaptıkları 163 milyon liralık yatırımı Nisan-Eylül döneminde satarak 2,17 milyar lira haksız kazanç elde ettiği iddia edildi. Çift ifade verdi, özel bir bilgi ya da yönlendirme almadığını söyleyerek suçlamaları reddetti. Çift sonrasında SPK'nın devreye soktuğu gönüllü iade düzeninden yararlanarak yaklaşık 1,86 milyar liralık kârı TMSF'nin belirlediği hesaba yatırdı; çiftin mal varlıkları için dondurma kararı 29 Eylül'de verilmişti.
131 fon ve 455 bin yatırımcı
Yedi şirketin tasfiyesine karar verilen 131 fonu kapsayan inceleme de devam ediyor. Bu fonlarda 455 bin 758 yatırımcı bulunuyor. Tüm hesap hareketleri araştırılıyor; fonlardan hangi tarihte çıkış yapıldığına dair temmuz, ağustos ve eylül verileri özellikle mercek altında.
İlk belirlemelere göre 214 kişi üç fondan yaklaşık 188 milyar lira haksız kazanç elde etmişti. Adalet Bakanı Akın Gürlek 6 Ekim'de, krizden hemen önce 13-16 Eylül'de fonlardan şüpheli biçimde ayrılan 214 gerçek ve tüzel kişinin tespit edildiğini, bunların haksız kazancının 187,6 milyar lirayı bulduğunu açıkladı. Listede 141 gerçek kişiyle 73 şirket bulunuyor ve liste TMSF'ye iletildi. Haksız kazancın başka yere kaydırılmaması için birçok şüphelinin mal varlığı ile hesaplarına tedbir konulmuştu.
Krizin kısa takvimi
Süreç 28 Ağustos'ta SPK'nın serbest fonların BIST 30 dışındaki hisselerde yoğunlaşmasını sınırlamasıyla ivme kazandı. Pusula Portföy 15 Eylül'de katılma payı iadelerinde temerrüde düştüğünü duyurdu; SPK 17 Eylül'de Pusula, Tera ve bağlı şirketlerin 131 fonunun tasfiyesine karar verdi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki Fon Koordinasyon Kurulu 29 Eylül'de kuruldu. Ekim başında TMSF, zararların karşılanması için açılan özel hesaplara para iadesi yapılması için resmi yazışmalara girişti; 131 fondaki yaklaşık 455 bin yatırımcıya fon başına 1 milyon liraya kadar ara ödeme yatırılmaya başlandı.