Kalkandelen: Dervişoğlu-Bahçeli karesi söz ile eylem arasındaki tutarsızlığı gösteriyor

Zülal Kalkandelen, İYİ Parti Genel Başkanı Dervişoğlu'nun Anıtkabir'de Bahçeli'nin koluna girmesini, siyasetçilerin kürsüdeki sözleriyle davranışları arasındaki farkın örneği olarak yorumladı.

Cumhuriyet yazarı Zülal Kalkandelen, köşesinde 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nda Anıtkabir'in merdivenlerinden inerken MHP lideri Devlet Bahçeli'nin koluna girip gülüşerek konuşan İYİ Parti lideri Müsavat Dervişoğlu'nu ele aldı. Yazara göre bu görüntü, siyasetçilerin kürsüde söyledikleriyle davranışları arasındaki uyumsuzluğun son örneği. Kalkandelen, siyasette sert sözlerin ardından aniden yakın temasların kurulabildiğini, bunun siyasetçilere duyulan güveni zedelediğini yazdı; kürsüde gür çıkan sesin sahibinin işine geldiğinde yumuşayabileceğini vurguladı.

Tepkiler ve Dervişoğlu'nun yanıtı

Kalkandelen, Dervişoğlu'nun hem kendi partisinden hem kamuoyundan sert eleştiri aldığını, kimilerinin ise karenin yalnızca “insani bir tavır” olduğunu düşündüğünü yazdı. Dervişoğlu, insani davranışının sorgulanmasını yadırgadığını, sorumlu bir makamda olmasının karakterini değiştirmeyeceğini belirterek bugün olsa yine aynısını yapacağını söyledi. Yazar, görüntüyü kendi sosyal medya hesabından eleştiren Samsun Milletvekili Erhan Usta gibi İYİ Partililerin de aralarında bulunduğu tepki sahiplerinin çoğunlukta olduğunu aktardı.

Yazarın karşılaştırmaları

Kalkandelen, benzer bir tepkinin adli yıl açılış töreninde Özgür Özel'in Kılıçdaroğlu ile gülümseyerek el sıkışmasında da ortaya çıktığını hatırlattı. O dönemde Özel, kendisinden 30-35 yaş büyük bir insanın elini uzattığını, selamı almamanın tabiatında olmadığını söylemişti. Yazar, Bahçeli'nin İYİ Parti'yi hedef alan bir nitelemesine Dervişoğlu'nun sert sözlerle karşılık verdiğini, buna rağmen iki lider arasında kol kola yürüyüş yaşandığını yazdı. Dervişoğlu'nun Meclis kürsüsünde DEM Parti'ye ağır ifadelerle yüklendikten sonra TBMM'deki 23 Nisan resepsiyonunda Tuncer Bakırhan ile gülüştüğünü de örnekler arasında andı.

Yazarın itirazı

Kalkandelen'e göre kimse siyasetçilerden insanlıktan çıkmasını istemiyor; ancak dünyanın neresinde olursa olsun sorumlu makamdaki isimler sözle eylem birliğini sağlamazsa eleştirilir. Yazar, biraz uzak durulduğunda kola girmeye ya da gülüşmeye gerek kalmayacağını da yazdı. Kalkandelen, Bahçeli'nin de söylediği gibi her şeyin siyaseten görünüşte yapıldığı kanısında olduğunu, kürsüde alkış için gürleyenlerin kürsüden inince yumuşadığını belirtti. Yazar, siyasetçilerin birbirini ağırladığı görüntülerin bedelini ülkenin ve halkın ödediğini savundu. Cumhuriyetçi yurttaşların bu duruma karşı sabrının kalmadığını yazan Kalkandelen, Cumhur İttifakı'nın politikalarını eleştirdi ve ülkedeki en büyük seçmen grubunun hâlâ kararsızlar olmasının bu tutarsızlığın sonucu olduğunu ileri sürdü.

Yeniçağ'ın haberine göre MHP lideri Bahçeli, Türkgün'e verdiği röportajda 100 il hedefini yeniden gündeme taşıdı; 81 olan il sayısı 100'e, 19 ilçe de il statüsüne çıkabilir.

Yeniçağ gazetesinin haberine göre MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türkgün gazetesine verdiği röportajda "100 İl, 1000 İlçe" projesini yeniden gündeme taşıdı. Röportajın 1 Kasım 2026'da yayımlanacağı duyuruldu. Habere göre Bahçeli, idari yapıda kapsamlı bir değişikliğin amaçlandığını söyledi ve hangi ilçelerin projeye dahil olduğuna da temas etti. Haberde il sayısının 81'den 100'e yükseleceği, böylece 19 ilçenin il statüsü kazanacağı belirtildi.

Aday gösterilen 22 ilçe

Yeniçağ, nüfus, ekonomi ve il merkezine uzaklık ölçütleriyle öne çıkan 22 ilçe saydı: Alanya (Antalya), Bandırma (Balıkesir), Çorlu (Tekirdağ), Edremit (Balıkesir), Elbistan (Kahramanmaraş), Ereğli (Konya), Ergani (Diyarbakır), Erciş (Van), Fethiye (Muğla), Cizre (Şırnak), Kahta (Adıyaman), Kozan (Adana), Lüleburgaz (Kırklareli), Manavgat (Antalya), Midyat (Mardin), Nazilli (Aydın), Polatlı (Ankara), Siverek (Şanlıurfa), Ünye (Ordu), Yüksekova (Hakkari), İskenderun (Hatay) ve Zonguldak'ın Karadeniz Ereğli ilçesi. Aday sayısı 19'u geçtiği için bazı ilçelerin kapsam dışı kalacağı yazıldı. Antalya ile Balıkesir'den ikişer ilçenin listede bulunması, haritadaki değişimin en çok bu iki ilde hissedileceği şeklinde yorumlandı. İki Ereğli'nin birlikte il olması durumunda adlandırmanın ayrı bir tartışma konusu olacağı da not edildi.

İl olmanın koşulları

Bir ilçenin il olabilmesi için TBMM'den yeni bir kanun geçmesi gerekiyor. Haberde sıralanan ölçütler arasında 100 bini aşan nüfus ve il merkezine 30 kilometreden uzak bir konum bulunuyor. Bunlara şehirleşme, ulaşım altyapısı, çevre yerleşimlerle bağlar, ekonomik çeşitlilik ve eğitim düzeyi de ekleniyor; toplam sekiz kriter değerlendiriliyor. Osmaniye'nin Kadirli ilçesi, yaklaşık 127 bin nüfusu ve Osmaniye il merkezine 45 kilometre mesafesiyle temel şartları karşılıyor.

Seçim çevreleri ve kamu kadroları

Yeni illerde vali görev yapacak, il müdürlükleri kurulacak; güvenlik, sağlık, eğitim ve adalet hizmetleri il ölçeğinde örgütlenecek. Her il ayrı seçim çevresi sayıldığından ve her ilden en az bir milletvekili çıktığından, 19 yeni ilin Meclis'teki 600 sandalyenin dağılımını da değiştireceği belirtildi. Genel bütçedeki vergi gelirlerinden yeni illere de pay ayrılacak.

Plaka kodları ve önceki girişimler

Türkiye'de son il artışları 1989-1999 yıllarında yaşandı; il sayısı 67'den 81'e yükseldi. Yeni illerin plaka kodlarının 82'den 100'e dizilmesi bekleniyor. Mevcut araç plakalarının değişip değişmeyeceği kanuni düzenlemeyle belli olacak. Haziran'da aday ilçelerin hiçbirinin 100 numarayı istemediği basına yansımıştı.

Bahçeli, "100 il, 100 milyon nüfus" hedefini ilk kez Mayıs 2022'de dile getirmişti. 2023 Haziran'ındaki grup toplantısında da 100 il ve 1000 ilçeli bir Türkiye'den söz etmişti. Yeniçağ'a göre AK Parti'nin MYK toplantısında ele alınan konu, listeye giremeyecek ilçelerde küskünlük doğmasın diye 2024 yerel seçimleri sonrasına bırakıldı. Haziran'da il sayısının 106'ya çıkacağına dair haberler ise İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi tarafından yalanlanmıştı.

Belediyelerde reform vurgusu

Türkgün'ün paylaştığı bir diğer ipucuna göre Bahçeli, peş peşe ortaya çıkan belediye yolsuzluğu iddialarına dikkat çekti. Şeffaflığın artırılmasını, denetimin sıkılaştırılmasını ve belediyelerde geniş çaplı bir yönetim reformu yapılmasını gerekli gördü. Yeniçağ'a göre hangi ilçelerin il olacağını, plaka ve seçim çevresi düzenini belirleyecek kanun için gözler şimdi Cumhur İttifakı'nda ve Meclis'te.