AK Partili Savcı Sayan 'Takasbank Genel Müdürü gitti' dedi; Gazete Pencere ev hapsi iddiasını aktardı

Sayan, BDDK Başkanı Kavcıoğlu'na seslendiği paylaşımda Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı'nın ayrıldığını duyurdu; Gazete Pencere Arıncı'nın istifa edip ev hapsine alındığını iddia etti.

AK Partili Savcı Sayan, BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu'na yönelik sorularını sürdürdüğü yeni bir sosyal medya paylaşımında "Takasbank Genel Müdürü gitti!" ifadesini kullandı. Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı'nın istifa ettiği öne sürülürken Gazete Pencere'nin haberinde Arıncı'nın ev hapsi şeklinde adli kontrole tabi tutulduğu iddia edildi. soL Haber'in aktardığı bu iddialar, haberde resmi bir kaynaktan teyit edilmiş olarak yer almıyor.

Sayan'ın paylaşımı

Fon vurgunuyla ilgili sorumluları açıklayacağı iddiasıyla Kavcıoğlu'na sorular yönelten Sayan, paylaşımında BDDK Başkanı'na seslendi. Sorularına yanıt verilmemesinde ısrar edildiğini söyleyen Sayan, devletin uyumadığını belirterek Takasbank'taki gelişmeyi son dakika haberi olarak duyurdu. Sayan, "Çember daralıyor" diyerek sorularını sormayı ve halk adına hesap sormayı sürdüreceğini ekledi.

Gazete Pencere'nin iddiası

Gazete Pencere'ye göre Arıncı, bazı yatırımcıların çıkışlarının Takasbank'ın likiditesiyle karşılandığı yönündeki iddialar üzerine görevinden ayrıldı. Haberde Arıncı'nın bu iddialar nedeniyle ifadeye çağrıldığı ve hakkında ev hapsi biçiminde adli kontrol kararı uygulandığı öne sürüldü. Arıncı 2024'ten bu yana Takasbank Genel Müdürlüğü görevini yürütüyordu.

Meclis komisyonundaki açıklamalar

Takasbank Para Piyasası'ndaki borçlanmalar 14 Ekim'de TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nun gündemine gelmişti. Komisyonda konuşan Arıncı, Tera'nın yaklaşık 21 milyar liralık teminatı ve 9 milyar liralık risk tutarı bulunduğunu söylemiş, sonradan 9 milyar liralık rakamı kümülatif tutar olarak nitelemişti. Haberde, bu açıklamanın söz konusu tutarın belirli bir tarihteki borç bakiyesini mi yoksa dönem boyunca yapılan işlemlerin toplamını mı gösterdiğini net biçimde ortaya koymadığı belirtiliyor. Arıncı borçlanmaların aracı kurumun müşteri talepleri doğrultusunda yapıldığını anlatmıştı. Takasbank ile Borsa İstanbul ise kendi kaynaklarından aracı kurumlara kredi kullandırmadıklarını duyurmuştu.

Arıncı'nın kariyeri

Haberdeki özgeçmişe göre Arıncı 1996'da Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü'nden mezun oldu. 2007-2009 arasında Indiana Üniversitesi'nde yüksek lisans yaptı, 2019'da ikinci üniversite olarak sosyoloji eğitimini tamamladı. 1997'de Başbakanlık Müfettiş Yardımcısı olarak göreve başladı, 2000'de müfettiş, 2007'de başmüfettiş oldu ve 2009'da Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığı'na atandı. 2005'te bir yıl süreyle TÜBİTAK'ta daire başkanı olarak geçici görev yaptı. 2015'te Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu Başkanlığı görevine getirilen Arıncı, 7 Haziran 2024'te Takasbank Genel Müdürü oldu. Borsa İstanbul'un yönetim kurulu üyeliğine de seçilmişti.

KAP bildirimine göre Info Yatırım'ın personeli 4 ayda yüzde 19 azaldı; Anadolu Yatırım Genel Müdürü Sevgen işlem hacminin yüzde 30 düştüğünü, toparlanmanın 3-6 ay süreceğini söyledi.

Fon krizinin istihdama etkisi sermaye piyasasının aracı kurumlarında görünür olmaya başladı. KARAR'ın aktardığına göre işlem hacminin düşmesi ve kredili işlemlerin daralması aracı kurumların gelirlerini baskılıyor, bu da küçülme ve personel azaltımı kararlarını gündeme getiriyor.

Info Yatırım'da 53 kişilik azalış

Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yapılan son açıklamalardan biri sektördeki daralmanın boyutunu gösterdi. Info Yatırım'ın grup bünyesindeki ortalama çalışan sayısı 30 Haziran'da 279 iken 19 Ekim itibarıyla 226'ya geriledi. Çalışan sayısı böylece 53 kişi, yaklaşık yüzde 19 azaldı.

Bir televizyon programına konuşan Anadolu Yatırım Genel Müdürü Nuri Sevgen, piyasada işlem hacminin yüzde 30 dolayında azaldığını ve bunun aracı kurumlarda küçülmeye ve işten çıkarmalara yol açtığını söyledi. Sevgen'in verdiği rakama göre sektörde 63 aracı kurum var ve bunlarda yaklaşık 7 bin 700 kişi istihdam ediliyor. Sevgen, krizin etkilerinin kısa sürede silinmesini beklememek gerektiğini belirtti. 2001 krizindeki Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) sürecinin iki yıl sürdüğünü hatırlatan Sevgen, tablonun berraklaşması için en az 3 ila 6 ay gerektiğini, güven ortamının yeniden kurulmasının ise daha uzun süreceğini ifade etti.

Krizin reel sektöre yayılma endişesi

Uzmanlar, sorunun finans sektörüyle sınırlı kalmayabileceğini söylüyor. Şirketlerin fonlardaki varlıklarına erişmekte güçlük çekmesi, kredi imkânlarının daralması ve nakit akışının bozulması, etkinin reel sektöre ve istihdama geçebileceği endişesini artırıyor.

Ekonomist İris Cibre Lostar sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede yaşananların yalnızca fonlardan kaynaklanmadığını savundu. Lostar'a göre fonlar daha derin bir yapısal sorunun görünen yüzü. Şirketlerin kredi kanallarının, kökleri belirsiz bir yapı nedeniyle tıkandığını anlatan Lostar, fon satışlarının, kredili hesap kapatma yarışının ve güven sorununun borsada alıcıyı azalttığını öne sürdü. Lostar'ın aktardığına göre BIST 30 endeksi dolar bazında 280 puan ile yeniden 2000 yılı seviyesine indi. Aracı kurumların temel gelir kaynağı olan kredili işlemlerin durduğunu belirten Lostar, fonlarla adı anılmayan kurumların da çalışan çıkarmaya başladığını söyledi. Lostar ayrıca özel sektör tahvillerinde temerrüt riskinin yayılabileceğini, sermaye piyasalarının uzun süre durgun kalabileceğini ve yabancı ilgisizliğinin sürdüğünü ifade etti.

Likidite riski uyarısı

Biz Finansal Danışmanlık Kurucusu Murat Özsoy da benzer bir uyarıda bulundu. Özsoy'a göre şirketlerin maaş ve günlük masraf için ayırdığı paranın fonlarda tutulması ciddi bir likidite riski doğurabilir. Özsoy bu etkinin önümüzdeki aylarda reel sektörde daha belirgin hissedilebileceğini söyledi.