Sırbistan'da yenilenen oylama sonucu değiştirmedi: Öğrenci Listesi 140 sandalyede, Vučić'in affı gündemde

Sırbistan'da 53 sandıkta tekrarlanan oylamanın ardından Öğrenci Listesi yüzde 53,01 ile çoğunluğunu korudu; mahkemeler Vučić'in affettiği isimleri açıkladı.

Sırbistan'daki 25 Ekim erken genel seçiminin ardından 53 sandıkta tekrarlanan oylama, Öğrenci Listesi'nin üstünlüğünü bozmadı. Seçim Komisyonu RIK'in kesinleşmemiş sonuçlarında Öğrenci Listesi yüzde 53,01, Aleksandar Vučić'in Birleşik Sırbistan'ı yüzde 38,98 oy aldı; katılım yüzde 68,89 olarak kaydedildi. Bağımsız gözlemci CRTA'nın hesabına göre 250 koltuklu parlamentoda Öğrenci Listesi'nin 140, Vučić'in listesinin 103, azınlık partilerinin ise toplam 7 sandalyesi olacak.

Tekrar oylama bir sandalyeyi Öğrenci Listesi'nden alıp Adalet ve Uzlaşma Partisi'ne verdi. Resmî sonuçlar ilan edildiğinde yeni parlamentonun bir ay içinde toplanması, hükümetin de ondan sonraki 90 gün içinde kurulması gerekecek.

Mahkemeler affedilenlerin isimlerini açıkladı

Belgrad ve Novi Sad'daki yüksek mahkemeler 2 Kasım'da, Vučić'in 27 Eylül tarihli af kararnamelerinden yararlananların bir bölümünü kamuoyuna duyurdu. Vučić, seçimin ertesinde cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılmış, yetkiyi vekil olarak Meclis Başkanı Ana Brnabić devralmıştı. Af kararı çıkardığı 49 kişinin kimliklerini ise o dönemde bütünüyle paylaşmamıştı.

Listede, örgütlü suç soruşturmalarına müdahale için görev nüfuzunu kullanmakla suçlanan eski İçişleri Bakanlığı Devlet Sekreteri Dijana Hrkalović bulunuyor. Hrkalović'in Ocak 2025'teki 16 aylık hapis cezası istinafta bozulmuş ve dosya yeniden görülecekti; af ile süreç kapanıyor. Ocak 2025'te bir gösteri sırasında aracıyla öğrenci Sonja Ponjavić'e çarptığı ve kasten öldürmeye teşebbüsle itham edildiği için yargılanan Marko Pavlović'in dosyası da düşüyor. Novi Sad'daki kararlar ise anayasal düzene yönelik eylemle suçlanan 12 aktivisti ve öğrencilere saldıranları da kapsıyor.

Aktivistlerin arasında Mila Pajić'in de bulunduğu STAV adlı öğrenci örgütü, siyasi faaliyetleri ile öğrencilere yönelik saldırı suçlamalarının tek çatı altında değerlendirilmesini reddetti ve affı kabul etmediğini bildirdi. Vučić ise Pink televizyonunda kararlarını savundu ve "Gizleyecek hiçbir şeyim yok" dedi.

Oy karşılığı para soruşturması

Novi Sad Yüksek Savcılığı pazartesi günü, Vučić'in listesi için oy toplamak amacıyla para dağıtıldığı iddiasıyla dört kişiyi gözaltına aldığını bildirdi. Şüphelilerden birinin eline geçen 30 bin dinarlık paranın 6 bin dinarını kendi oyuna ayırdığı, kalanıyla iki kişiye altışar bin dinar verdiği aktarıldı. Üç şüpheli suçlamaları kabul etti. CRTA, tekrar edilen oylamada oy satın alma şüphesi, çift seçmen kaydı ve sandık çevresinde usulsüz müdahale vakaları gördüğünü açıkladı; bunların sonucu esaslı biçimde etkilemediğini de belirtti.

Öğrencilerin ilk öncelikleri

Öğrenci Listesi 29 Ekim'deki basın toplantısında, kurumların siyasi etkiden arındırılmasını, protestolardaki şiddet ve izleme iddialarının soruşturulmasını, ihale sözleşmelerinin gözden geçirilmesini ve yolsuzluk dosyalarının yeniden açılmasını öncelik olarak sıraladı. Listenin temsilcisi Filip Ubović, Associated Press'e intikam peşinde olmadıklarını söyledi. Brnabić, kesin sonuçlar duyurulduğunda parlamentoyu toplantıya çağıracağını belirtti.

Maariv'in parti içi kaynaklara dayandırdığı habere göre İsrail Başbakanı Netanyahu, hükümeti kuramasa bile siyaseti bırakmayacağını ve bir sonraki seçime hazırlanacağını kurmaylarına söyledi.

İsrail'de yapılan genel seçimde parlamento çoğunluğunu sağlayamayan Başbakan Binyamin Netanyahu, iktidarı elden kaçırsa bile Likud'un başında kalmayı planlıyor. Maariv gazetesi parti içindeki kaynaklara dayandırdığı haberinde, Netanyahu'nun bu kararı kurmaylarına kapalı toplantılarda ilettiğini yazdı. Haberi Daily Ummah aktardı.

Maariv'e göre Netanyahu, kazanmak için her yolu deneyeceklerini ama sonuç lehlerine çıkmasa da siyasetten çekilmeyeceğini söyledi. Netanyahu'nun sözleri habere şöyle yansıdı: "Muhalefet lideri olarak kalacağım ve bir sonraki seçimleri kazanacağız."

Sandalye dağılımı

Habere göre Likud 27 sandalyeyle meclisin en büyük partisi olmayı sürdürüyor. Netanyahu'nun blokunun toplamı 53'te kalırken rakip cephe 48, Arap partileri ise yaklaşık 19 sandalyede bulunuyor. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un başını çektiği Değişim İttifakı ise hükümeti kurmak için görüşmelerini sürdürüyor.

2021'deki senaryo yeniden masada

Netanyahu'nun bu planının kökeninde 2021 krizi olduğu belirtiliyor. Netanyahu o yıl seçimde birinci çıktığı hâlde koalisyon oluşturamamış, Naftali Bennett ile Yair Lapid'in kurduğu hükümet döneminde muhalefet sıralarına geçmişti. Knesset kürsüsünden geri döneceğini ilan eden Likud lideri, Aralık 2022 seçimlerinde başbakanlığı yeniden almıştı.

Haberdeki değerlendirmeye göre Netanyahu bu yolu bir kez daha denemek istiyor. Eisenkot'un kuracağı olası hükümetin dayandığı ittifakların kırılgan olduğunu, bu yüzden uzun ömürlü olamayacağını hesapladığı aktarılıyor.

Parti içindeki rakiplere işaret

Seçim tablosu netleşmeden liderlikte kalacağını duyurmasının, yalnızca rakip bloka değil Likud içindeki olası adaylara da gönderilmiş bir mesaj olduğu yorumu yapılıyor. Habere göre Likud tüzüğü genel başkan seçimini parlamento seçiminden önce yapılan bir süreç olarak düzenliyor ve genel seçimi kaybetmek liderin görevden düşmesini kendiliğinden getirmiyor. Lidere karşı parti içinden bir hareketin başlayabilmesi, milletvekili grubunun üçte birinin imza vermesine bağlı. Netanyahu'nun yıllar içinde parti işleyişinde yaptığı düzenlemelerle konumunu güvenceye aldığı, kendi başına güç merkezi olabilecek bakan ve milletvekillerinin ağırlığının azaldığı da ileri sürülüyor.

Cumhurbaşkanı Herzog çarşamba günü görüşmelere başlıyor

İsrail Cumhurbaşkanı İshak Herzog, siyasi tıkanıklığı aşmak için çarşamba gününden itibaren parti liderleriyle ayrı ayrı görüşecek. Hükümeti kurma görevini üstlenmek isteyen Eisenkot, destek tabanını büyütmek amacıyla Ra'am ve Ortak Liste'yle de görüşmenin yollarını arıyor. Likud cephesi ise Arap partileriyle yapılacak her ortaklığın ağır siyasi bedel doğuracağını savunarak milliyetçi seçmen üzerinden rakibine baskı kurmaya çalışıyor. Görüşmelerden sonuç çıkmazsa ve iki blok da 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşamazsa İsrail'in yeniden erken seçim sürecine girmesi bekleniyor.