YENİ Partili Yavuzyılmaz: BYD'ye tanınan muafiyetlerle 615 milyon dolarlık vergi kaybı oluştu

Deniz Yavuzyılmaz, BYD'nin 59 bin 168 aracı vergi avantajıyla sattığını öne sürdü; Kacır'dan teşvik belgesinin iptalini, Bolat'tan muafiyetlerin kaldırılmasını istedi.

YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, Çinli otomotiv üreticisi BYD'ye tanınan vergi muafiyetleri yüzünden kamunun 615 milyon doları aşan bir gelirden mahrum kaldığını öne sürdü. Yavuzyılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda hesaplamasının ayrıntılarını verdi ve iki bakana çağrıda bulundu.

Temmuz 2024'teki adımlar

Yavuzyılmaz'ın anlatımına göre süreç 5 Temmuz 2024'te başladı: Ticaret Bakanlığı, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki ithalatı ek gümrük vergilerinden muaf tuttu. Üç gün sonra, 8 Temmuz 2024'te BYD ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı arasında 1 milyar dolarlık yatırım taahhüdüne dayanan bir anlaşma imzalandı. Milletvekili, anlaşmanın ayrıntılarının ve teşvik belgesinin kamuoyundan saklandığını savundu.

Askıdaki Manisa yatırımı ve 59 bin araç

BYD, 10 Haziran 2026'da Manisa'daki yatırım için bir takvim bulunmadığını ve projeyi askıya aldığını açıkladı. Yavuzyılmaz, şirketin Temmuz 2024 ile Haziran 2026 arasında Türkiye'de 59 bin 168 araç sattığını belirtti. Bu satışların vergi avantajlarıyla yapıldığını, otomotiv sektöründeki rekabet dengesinin bozulduğunu öne sürdü.

Hesaplama yöntemi

Milletvekili, araç başına gümrük öncesi ortalama fiyatı 11 bin 500 dolar olarak aldı. Gümrük vergisi, ek vergi muafiyeti ve bunların ÖTV ile KDV matrahlarına zincirleme etkisini hesaba kattığında toplam kaybın 615 milyon doları geçtiğini, bunun güncel kurla yaklaşık 30 milyar liraya denk geldiğini söyledi.

Bakanlara çağrı

Yavuzyılmaz, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'dan taahhüt edilen fabrikanın kurulmasını ya da teşvik belgesinin iptal edilip verilen desteklerin geri alınmasını istedi. Ticaret Bakanı Ömer Bolat'tan ise Çin menşeli araçlarda BYD'yi vergilerden muaf tutan düzenlemeleri kaldırmasını talep etti. Zamanaşımı dolmadan 615 milyon doların faiziyle birlikte şirketten tahsil edilmesini de istedi.

Açıklamada, iktidar partisinin uygulamayı bilerek yürüttüğü yönünde iddialar da yer aldı. Bakanlıklardan konuya ilişkin bir yanıt haberde yer almadı.

Cem Aydın, Gaziantep'te MESEM'de çalışmaya başlayan 17 yaşındaki Halil İbrahim Yağız'ın ölümünün ardından, YENİ Parti iktidarında uygulamayı kaldıracaklarını söyledi.

YENİ Parti Gençlik Kolları Başkanı Cem Aydın, Gaziantep'te Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) kapsamında çalışmaya başlayan 17 yaşındaki bir öğrencinin ölümü üzerine sosyal medyadan açıklama yaptı. Aydın, YENİ Parti iktidarında MESEM uygulamasına son vereceklerini duyurdu.

Ölüm ilk iş gününde yaşandı

Aydın'ın aktardığına göre 11. sınıf öğrencisi Halil İbrahim Yağız, MESEM kapsamındaki ilk iş gününde, aradan henüz bir saat geçmeden hayatını kaybetti. Genç, güvenlik filesi bulunmayan bir şantiyenin altıncı katından düştü. Aydın, öğrencinin baret takmadan inşaatta çalıştırıldığını da öne sürdü ve onun okulda arkadaşlarının yanında olması gerektiğini söyledi.

Sendika verileri üzerinden rakam verdi

Aydın, İSİG Meclisi verilerine dayanarak 2025-2026 eğitim öğretim yılında en az 95 çocuk işçinin yaşamını yitirdiğini belirtti. Bu çocukların 28'inin henüz 15 yaşına bile basmadığını ifade etti.

Siyasi tercihleri sorumlu tuttu

Gençlik Kolları Başkanı, bu ölümleri kader ya da iş kazası olarak görmediklerini vurguladı. Ölümlerin, çocukları ucuz iş gücü olarak değerlendiren ve eğitim hakkını sermayenin çıkarlarına bırakan siyasi tercihlerin sonucu olduğunu savundu. Aydın, mesleki eğitim adı altında çocuk işçiliğini meşrulaştırdığını ileri sürdüğü MESEM düzeninin çocukların canını almayı sürdürdüğünü söyledi.

Aydın, açıklamasında ölümlerin sorumluluğunu doğrudan siyasi iradeye yükledi ve konuyu bir iş güvenliği ihmalinin ötesinde, eğitim politikasının sonucu olarak ele aldı. Gençlik Kolları Başkanı, Yağız olayında güvenlik önlemlerinin bulunmadığını özellikle vurguladı. Şantiyede güvenlik filesinin olmamasına ve öğrencinin koruyucu ekipmansız çalıştırıldığı iddiasına dikkat çekti. Aydın şu sözleri kullandı: "YENİ Parti iktidarında çocuk işçiliğini meşrulaştıran MESEM uygulamasına son vereceğiz."

Aydın, Yağız'ın ve çalışırken hayatını kaybeden bütün çocukların acısını yüreklerinde taşıdıklarını belirtti. Yarım kalan hayatların hesabını soracaklarını söyleyen Aydın, çocukların yaşamını, eğitim hakkını ve geleceğini korumak için mücadeleyi kararlılıkla sürdüreceklerini ifade etti.