YENİ Parti milletvekilleri, Sanayi Bakanlığı bütçesi görüşülürken ihracat, imalat istihdamı ve fabrika kapanmalarına dair rakamları sıralayarak Bakan Kacır'a yüklendi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın sunumunun ardından komisyonda söz alan YENİ Parti milletvekilleri, bakanlığın bütçesini ve sanayi politikasını sert sözlerle eleştirdi. Kocaeli Milletvekili Nail Çiler ile Denizli Milletvekili Şeref Arpacı; ihracat hedefleri, imalat sanayisindeki istihdam kaybı ve kapanan fabrikalar üzerinden rakam sıraladı.
Çiler: Hedef 500 milyar dolardı, 173 milyar dolarda kalındı
Sanayinin başkenti olarak nitelediği Kocaeli'de yaşadığını söyleyen Çiler, kentte fabrikaların kapandığını ve üretimin yurt dışına kaydığını savundu. İhracat hedefinin 2023 için 500 milyar dolar olduğunu hatırlatan Çiler, 2025'te ihracatın 173 milyar dolarda kaldığını öne sürdü. Kredi erişiminin zorlaştığını, işsizliğin arttığını ve kademeli emeklilik sorununun hâlâ çözülmediğini de dile getirdi.
Çiler, Bakan Kacır'a fon soruşturmasına ilişkin de soru yöneltti. Fon vurgununun siyasi ayağı olup olmadığını, sorumluların hesap verip vermeyeceğini ve soruşturmanın hangi kurum ve isimlere ulaşacağını sordu.
Kartepe'de Yıldızlar Holding'e ait tesislerin kurulmasına da tepki gösteren Çiler, bölgenin endüstri alanı ilan edildiğini hatırlattı. Konuyla ilgili açtıkları davanın 10 Kasım'da görüleceğini söyleyerek kararın gözden geçirilmesini istedi. Bakanlığın bütçesinin yalnızca ayrılan kaynaklarla değil, üretime ve teknolojiye katkısıyla da ölçülmesi gerektiğini belirten Çiler, bakanın kendi alanında başarılı olduğunu söylese de gerçeklerin görülmesini istedi.
Arpacı: Bütçe arttı ama merkezi bütçedeki pay artmadı
Arpacı, bakanlık bütçesinin geçen yıla göre yüzde 40,6 artarak 249 milyar liraya ulaştığını, ancak merkezi bütçe içindeki payın yüzde 0,91'de kaldığını söyledi. Bu payın sekiz-on yıldır 0,70 ile 0,90 arasında seyrettiğini, gayrisafi yurt içi hasılaya oranın ise binde 2 civarında olduğunu belirtti. Faiz giderlerinin bakanlık bütçesine oranının 16 kat olduğunu da ekledi.
Arpacı, Avrupa Birliği'nin kamu alımlarını ve desteklerini Made in Europe, nihai montaj ve düşük karbon şartlarına bağladığını hatırlattı. İhracatın yüzde 43'ünün Avrupa'ya yapıldığını anımsatarak, bakanlığın sorumlu olduğu 91 tedbirde Avrupa ya da karbon kelimelerinin geçmediğini savundu. Çelik ihracatında AB'nin Türkiye'ye 2,86 milyon tonluk kota getirdiğini, Türkiye'nin 2025'te 7 milyon ton ihracat yaptığını belirterek tek sektörde yaklaşık 4 milyon ton ve 3 milyar dolarlık kayıp yaşandığını öne sürdü.
İmalat payı ve istihdam rakamları
Arpacı'nın verdiği rakamlara göre imalat sanayisinin gayrisafi yurt içi hasıladaki payı 2022'de yüzde 22 iken 2025'te yüzde 15,5'e geriledi. 2026 hedefi yüzde 17 olarak belirlenmişti; 2027 hedefi ise yüzde 15,9. İmalat istihdamı 2025'te yüzde 3,2, 2026'nın ilk yedi ayında yüzde 2,7 azaldı. Hazır giyimde yüzde 31, makinede yüzde 20, deride yüzde 18, dayanıklı tüketimde yüzde 10 düşüş yaşandığını söyleyen Arpacı, otomotiv üretiminin yılın ilk dokuz ayında yüzde 17, adet bazında otomotiv ihracatının yüzde 27 azaldığını kaydetti.
Elektrikli araç ve batarya yatırımlarının Macaristan'a gittiğini savunan Arpacı, "2 bin 400 fabrika satılık" diyerek bu sayının geçen yıla göre yüzde 60 arttığını söyledi. Konuşmasında "tarihin en başarısız sanayi bakanısınız" ifadesini kullanan Arpacı, bakana sanayide sınıfta kaldığını belirten bir plaket getirdiğini de söyledi.