Necati Kartal: Takipteki bankacılık alacakları 965 milyar liraya çıktı, fon krizi ekonomiyi zorluyor

Bursa Saati Gazetesi yazarı Necati Kartal, borsadaki değer kaybını, bankaların takipteki alacaklarını ve vergi gelirlerindeki gerilemeyi fon krizinin ekonomiye etkisi olarak yorumladı.

Bursa Saati Gazetesi yazarı Necati Kartal, köşesinde fon krizinin 2026 ekonomisi üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Kartal, Ali Babacan'ın dün yaptığı bir açıklamayı hatırlattı: Babacan'a göre halka açık şirketlerin toplam değeri Eylül başında 479 milyar dolardı ve sonrasında 306 milyar dolara geriledi; kayıp 173 milyar doları aştı. Yazara göre buna fon operasyonlarındaki 20 milyar dolar eklenince toplam kayıp 193 milyar dolara ulaşıyor.

Sanayi ve finansman

Kartal, borsa yoluyla sıfır faizle finansman bulan sanayicinin bu modelinin tepetaklak olmaya başladığını yazdı. TÜİK verilerine kuşkuyla yaklaştığını belirten yazar, bu verilere göre sanayi üretiminin yüzde 1,9, imalat sanayinin yüzde 2,3 ve tekstil sanayinin yüzde 3,2 gerilediğini aktardı.

Bankaların takipteki alacakları

Kartal'ın aktardığı rakamlara göre bankalardaki takipteki alacak stoku bir yılda 520 milyar liradan 965 milyar liraya çıktı; bu yüzde 86'lık bir artış demek. Yazara göre yükselişin 120 milyar liralık kısmı, 18 Eylül'ü izleyen altı haftada oluştu. Yazar, kasım ayı itibarıyla tutarın 1 trilyon lirayı, yani yaklaşık 20 milyar doları bulmuş olabileceği tahminini yürüttü. KOBİ'lerin takipteki kredileri ise 2025 sonunda 176,5 milyar liraydı ve 23 Ekim 2026'da 335,4 milyar liraya çıktı. Kartal, TOGG'un sermaye yapısının değiştiğini de anımsattı; yazıya göre Varlık Fonu'nun payı yüzde 35, Turkcell'in yüzde 34, TOBB'un yüzde 8, BMC'nin yüzde 23 oldu. Yazar, takibe alınmamış sorunlu kredilerin ve varlık yönetim şirketlerine devredilen alacakların bu rakamların dışında kaldığını, gizli tutulan bu bölümün boyutunun bilinmediğini ekledi.

Vergi ve işsizlik

Yazara göre vergi tahsilatında da tablo olumsuz: ÖTV tahsilatı yüzde 8, kurumlar vergisi tahsilatı yüzde 38 düştü. Kartal, geniş tanımlı işsizliğin 13 milyonu aştığını da yazdı ve yeni yıla yönelik beklentisini "paniğe kapılıyorum" sözleriyle özetledi.

YENİ Parti'li Murat Emir fon listesinin neden açıklanmadığını sordu; AK Parti'li Leyla Şahin Usta suça bulaşan herkesin hesap vereceğini belirtti. YENİ Partili Aşkın Genç ise kamu kurumlarının yönetimine dikkat çekti.

TBMM Genel Kurulu'nda 3 Kasım'da gündeme geçilmeden önce söz alan YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir ile AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, fon soruşturması üzerinden karşılıklı sert sözler söyledi. Emir iktidarı fon listesini saklamakla suçlarken, Usta suça bulaşan herkesin hesap vereceğini belirtti. Tartışmaya YENİ Parti Kayseri Milletvekili Aşkın Genç de katıldı.

Emir: Liste neden saklanıyor

Başkanvekili Celal Adan'ın yönettiği oturumda konuşan Emir, "Bugüne kadar bu vurgunda siyaseten hesap veren kim var" diye sordu. Emir, bir bakanın tövbe fonuna kazancını yatırdığı iddia edilmesine rağmen kendisine işlem yapılmadığını söyledi. Hayati Yazıcı'nın oğluna ve bir AK Parti milletvekilinin eşine tedbir konulduğunu, ancak bu tedbirlerin saatler içinde kaldırıldığını da öne sürdü.

Emir, bir suç örgütüne saraydan açıkça destek verildiyse bunun arkasındaki siyasi gücün kim olduğunu sordu; sıralı listenin neden saklandığını da sorguladı. Listede milletvekillerinin, eski milletvekillerinin, bakanların, bakan yardımcılarının ve çocuklarının bulunduğunu savundu. Emir, kurulan tövbe hesabında yaklaşık 18 milyar lira toplanabildiğini belirtti ve bu hesabın dileyene suçsuz kalma imkânı tanıdığını ileri sürdü.

Usta: Bürokrasi de siyaset de hesap verecek

Piyasalardaki gelişmeler Genel Kurul'da gündeme gelince söz alan Usta, fon vurgunu konusundaki tavırlarının net olduğunu söyledi. Suça kim bulaşmışsa hepsinin hesabının sorulduğunu ve sorulacağını belirten Usta, bürokraside de siyasette de kimsenin gözünün yaşına bakılmadığını ifade etti. Fon zararlarının kamu kaynağıyla karşılanmayacağını yinelediğini de ekledi.

Usta, muhalefete de seslendi. Yönettikleri belediyelerdeki rüşvet, yolsuzluk ve usulsüzlükleri savunanların yargı süreçlerini izlemesini, hırsızlık iddialarıyla anılanları savunmaktan vazgeçmesini ve bu konudaki kararlılıklarını açıkça göstermesini istedi.

Emir'in yanıtı

Usta'nın belediyelerdeki soruşturmalara değinmesi üzerine yeniden söz alan Emir, bunca yolsuzluk ve manipülasyon ortaya çıkmışken iktidarın sustuğunu söyledi. Emir, iktidar partisinin suçüstü yakalandığında muhalefete saldırarak kurtulabileceğini düşündüğünü savundu. Herkesin bağımsız mahkemelerde yargılanması gerektiğini, seçilmişlerin de tutuksuz yargılanmasını istediklerini belirtti.

Genç: Paranın izi var

YENİ Parti Kayseri Milletvekili Aşkın Genç ise soruşturmada kamu kurumlarının üst düzey yöneticileri hakkında gözaltı ve tutuklama kararları verildiğini hatırlatarak iktidarın siyasi sorumluluğu bulunduğunu ileri sürdü. Genç, bu isimleri makamlara kimin getirdiğini, kimin yetki verdiğini ve kimin denetlediğini sordu. Hem denetlenen kurumun yönetiminde hem de onu denetleyecek kurulun başında bulunulduğunu söyleyen Genç, Cumhurbaşkanı'na seslenerek denetleyen ile denetlenenin birbirine karıştırıldığını savundu.

Piyasalardan toplam ne kadar borçlanıldığı sorusunun yanıtsız kaldığını belirten Genç, işlemlerin kayıt altında olduğunu vurguladı ve "bir tek hesap veren yok" dedi.