Yüzde 97 fiziki ilerlemeye ulaşan 13 kilometrelik hatta Özel ve Aslan'ın katıldığı sürücüsüz test yapıldı. Aslan açılış için 19 Aralık'ı verdi; Özel metro yatırımlarını kıyasladı, Takvim sürüşü Kılıçdaroğlu'na mesaj olarak okudu.
İstanbul'un Anadolu Yakası'ndaki Ümraniye-Ataşehir-Göztepe Metro Hattı'nda 30 Ekim'de sürücüsüz modda test sürüşü yapıldı. Sürüşe YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel ile İBB Başkanvekili Nuri Aslan katıldı. Aslan, hattın 19 Aralık'ta hizmete gireceğini duyurdu. Özel ise törende hem metronun toplumsal anlamına hem de İstanbul'da metro yapım hızına dair karşılaştırmalara yer verdi. AK Parti'ye yakın Takvim gazetesi ise aynı sahneyi CHP içindeki gerilim üzerinden yorumladı.
Yirmi dakikalık sürüş
Program, Göztepe'deki 60. Yıl Parkı İstasyonu'nda İBB Raylı Sistemler Daire Başkanı Ceyhun Avşar'ın teknik sunumuyla başladı. Sunumun sonrasında konuklar araca bindi. Özel, öndeki vagonda telsizle hareket merkezini arayıp "Hayırlı olsun, başlayabiliriz" diyerek yolculuğu başlattı. Yirmi dakika kadar süren yolculukta Aslan ve Avşar hat hakkında bilgi verdi; heyet Ataşehir İstasyonu'nda peronu inceleyip girişte toplu fotoğraf çektirdi.
Konuklar arasında YENİ Parti'nin genel başkan yardımcıları, milletvekilleri ve İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik ile İBB yöneticileri, meclis üyeleri ve mahalle muhtarları yer aldı. Kadıköy Belediye Başkanı Mesut Kösedağı ile Maltepe Belediye Başkanı Esin Köymen de sürüşte yer aldı. Kösedağı sonrasında yaptığı açıklamada, hattın Kadıköy'ün ulaşımına önemli katkı sunacağını belirtti ve İBB ile işbirliğinin süreceğini söyledi.
Hat, üç ulaşım ağını birbirine bağlayacak
Sözcü'nün aktardığına göre hat 13 kilometre uzunluğunda; 60. Yıl Parkı'ndan başlayıp Kazım Karabekir'de bitiyor ve 11 istasyon içeriyor. Ara duraklar arasında Tütüncü Mehmet Efendi, Sahrayıcedit, Yenisahra, Ataşehir, Finans Merkezi, Site, Atakent, Çarşı ve SBÜ Hastanesi sayılıyor. Yolcular Tütüncü Mehmet Efendi'de Marmaray'a, Yenisahra'da M4'e, Çarşı'da M5'e geçebilecek. Doğu-batı yönünde çalışan bu üç hat arasında böylece kuzey-güney bağlantısı kurulacak. Finans Merkezi İstasyonu ise HIZRAY ve planlanan Söğütlüçeşme-Yenidoğan hattıyla da buluşacak.
2017'de yüzde 4'te duran inşaat
Avşar'ın sunumuna göre proje Mart 2017'de ihale edildi ancak finansman sağlanamadığı için aynı yılın sonunda fiziki ilerleme yüzde 4 düzeyindeyken durduruldu. Haziran 2019'a dek işler ilerlemedi; 2019 sonunda kaynak belirlenince tüm güzergâhta çalışma yeniden başladı. Avşar, fiziki gerçekleşmenin yüzde 97'yi bulduğunu ve ana hat imalatlarının tamamlandığını anlattı; İBB'nin yazılı bilgilendirmesinde bu oran yüzde 95,5 olarak geçti ve elektromekanik ile ince işlerin sürdüğü belirtildi.
Avşar'a göre iki araçla sürdürülen testlerin kasım ortasında açılışa hazır hale getirilmesi, hattın da 19 Aralık'ta yolcu taşımaya başlaması hedefleniyor. İBB'nin bilgilendirmesine göre Sakarya'da üretilen 40 araç, dörderli 10 set halinde Dudullu'daki Metro İstanbul Behiç Erkin Raylı Sistem Yerleşkesi'ne teslim edildi ve statik ile dinamik testleri tamamlandı. Ortak işletme düzeni, aynı araçların M8 Bostancı-Parseller ve M5 hatlarında da çalışmasına imkân tanıyacak. Sinyalizasyon tarafında SMA 2 sertifikası alınırken SAT testlerine geçildi. İstasyonların etrafındaki şantiye faaliyetleri kademeli olarak azaltılıyor, geçici kapatılan yollar etap etap trafiğe açılıyor. Kazım Karabekir ve 60. Yıl Parkı istasyonlarında sosyal donatı ve yeşil alanlar, Ataşehir İstasyonu üzerindeki alanda ise EnerjiSA'nın tasarladığı bir Enerji Parkı planlandı.
Özel: Bu hattın bir de eşitlik anlamı var
Özel, büyük kentlerde metroların çoğu zaman önce varlıklı semtleri birbirine bağladığını, bu hattın ise Ümraniye'yi denize ulaştırdığını söyledi. Daha az varlıklı mahalleleri toplu taşıyla şehrin merkezine bağlayan projeleri, kentsel eşitsizliği azaltmak isteyenlerin yapacağını savundu. Konuşmasının başında Avşar'ı anan Özel, tutuklu bürokratların ve İmamoğlu'nun özgürlüğüne kavuşmasını dilemeden önce, İBB'nin görevdeki Başkanvekili Aslan'dan kadroya en son katılan çalışana kadar herkesi tek tek kutladı. Özel, bir süre görevinden ve özgürlüğünden uzak kalan bürokratların ve tutuklu İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun bir an önce özgürlüğüne kavuşmasını diledi; işin başındaki kişi cezaevindeyken bunca engele rağmen 10 metronun birlikte yürütüldüğünü vurguladı.
Özel'in anlatımına göre AK Parti yönetimi 2017'de İstanbul'daki 10 metro hattını durdurdu; altısında gerekçe "kamu yararı yoktur" idi. İmamoğlu 2019 kampanyasında bu hatları sürdürme sözü verdi, rakipleri ise paranın nereden geleceğini sordu. Özel, İstanbullunun "Bir yolunu bulacağız" diyen adaya oy verdiğini söyledi. İnşaatlara önce İstanbul'un kendi kaynaklarıyla başlandığını, yurt dışı finansman geldikçe borçların kapatıldığını ekledi. Geçen hafta savunmasında İmamoğlu'na metro için gelen paranın başka yere harcandığı yönünde suçlama yöneltildiğini hatırlatan Özel, İmamoğlu'nun bu iddiaya rakamlarla yanıt verdiğini öne sürdü.
Kilometre kıyası ve Trabzon örneği
Özel, yıllık ortalama metro yapımını karşılaştırdı: İmamoğlu döneminde yılda 14 kilometre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın belediye başkanlığı yıllarında ise 1,3 kilometre. Durdurulan 10 hattan altısının açıldığını, dördünün önümüzdeki yıllarda biteceğini anlattı; yeniden başlayan hatlardan ikisinin 2027'de, ikisinin 2028'de tamamlanmasının planlandığını söyledi. Trabzon'u örnek veren Özel, 2019'a gelene dek kentte görev yapan 10 AK Partili isim bulunduğunu (dört milletvekili, dört bakan, büyükşehir ve Ortahisar belediye başkanları), buna rağmen Trabzon'a metro yapılmadığını öne sürdü. Trabzonlu İmamoğlu'nun ise İstanbul'da 10 hatta start verdiğini söyledi. Cumhuriyet'e göre Özel ayrıca dünyada aynı anda 10 metro hattını yer altında ilerleten başka bir belediye ya da devlet bulunmadığını öne sürdü. İmamoğlu'nun ikinci döneminin bir yılı dolmuşken özgürlüğünden uzaklaştırıldığını da ekledi. Özel'in değerlendirmesine göre seçmen gelecek seçimlerde Türkiye'ye kimin daha iyi hizmet edeceğine İstanbul'daki geçmiş performansa bakarak karar verecek.
Aslan: 2028'e kadar altı hat
Aslan, İBB'nin aynı anda 10 metro inşaatı yürütmesi nedeniyle İmamoğlu'na "Metro Fatihi" denildiğini anlattı. Aslan'a göre dünyada başka hiçbir kentte aynı anda 10 metro inşaatı yürütülmüş bir dönem yaşanmadı. Durdurulan projeleri, dönemin yeni seçilen belediye başkanının finansman yetersizliği ya da proje yanlışlığı gerekçesiyle durdurduğunu savundu. Altı hatta çalışmanın sürdüğünü ve bunların 2028 sonuna kadar açılmasının hedeflendiğini söyledi. Pendik-Kaynarca-Sabiha Gökçen bağlantısının Mayıs 2027'de hizmete gireceğini, Mahmutbey-Esenyurt hattında tünel açma makinesinin kasım ayının sonunda yüzeye çıkmasının planlandığını söyledi. Aslan ayrıca araç alımlarına değindi: 2 bin otobüslük karardan 550'sinin ihalesi yapıldı, 145'i teslim alındı.
Takvim: Kılıçdaroğlu yönetimine mesaj
Takvim gazetesi, hattın temelinin 2017'de dönemin İBB Başkanı Kadir Topbaş döneminde atıldığını, CHP'li İBB yönetiminin projeyi tamamlamakla yetindiğini yazdı. Gazete, sürüşe CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun çağrılmadığını, CHP'den istifa etmeyen Aslan'ın YENİ Partililerle birlikte göründüğünü öne sürdü. Töreni CHP'li yöneticilerin bulunmadığı, CHP'den ayrılıp YENİ Parti'ye geçen Köymen ve Kösedağı'nın ise yer aldığı bir kadro olarak betimleyen Takvim, sürüşü Kılıçdaroğlu yönetimine verilmiş bir siyasi mesaj olarak yorumladı. Gazete, Aslan'ın CHP'den ayrılmadığını ve YENİ Parti'yle örgütsel bağı bulunmadığını belirterek onun Özel'le yan yana durmasının Kılıçdaroğlu'nun "sabrını" sınadığı yönünde yorumlara yol açtığını yazdı. Aynı yazıya göre Aslan, tören kadrosuna CHP'li yöneticileri çağırmadı.