Sayıştay raporu: Diyarbakır Büyükşehir'deki eşbaşkanlık uygulamasının yasal dayanağı yok

Sayıştay, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nin 2025 denetim raporunda eşbaşkanlığın yasal dayanağı olmadığını belirterek uygulamadan vazgeçilmesini istedi. Belediye yanıtında uygulamayı savundu.

Sayıştay'ın Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'ne ilişkin 2025 yılı denetim raporunda, belediyede kullanılan eşbaşkanlık unvanının yasal dayanağı bulunmadığı belirtildi ve uygulamadan vazgeçilmesi istendi. Mezopotamya Ajansı'nın (MA) haberine dayanan bilgileri Kurdistan24 aktardı. Belediye ise rapora verdiği yanıtta uygulamayı savundu.

Raporda "yasal dayanaktan yoksun" başlığı

Sayıştay Başkanlığı'nın hazırladığı raporun "Diğer Bulgular" kısmında, "Yasal Dayanaktan Yoksun Eş Başkanlık Uygulaması Bulunması" başlıklı bir bölüm yer aldı. Denetçiler, belediyenin internet sitesinde, sosyal medya hesaplarında, duyurularında ve reklam panolarında geçen eşbaşkanlık unvanlarını inceledi.

Raporda Anayasa'daki yerel yönetim hükümlerine ve seçim mevzuatına dayanılarak, sandıkta kazanılan makamın yalnızca belediye başkanlığı olduğu vurgulandı. Siyasi partilerde eş genel başkanlığa yasayla imkân tanındığı, belediyelerde ise buna benzer bir düzenleme bulunmadığı görüşü savunuldu.

İdare mahkemesi kararlarına atıf

Rapor, Diyarbakır 3. İdare Mahkemesi'nin ilçe belediye meclislerinin kabul ettiği "Eş Başkanlar Çalışma Yönetmeliği" kararlarını iptal ederken öne sürdüğü gerekçelere de yer verdi. Bu gerekçelere göre uygulama idari hiyerarşiyi bozabilir ve idarenin bütünlüğü ilkesiyle bağdaşmayabilir.

Sayıştay ayrıca eşbaşkanlığın kadınların siyasi temsiline etkisini de değerlendirdi. Raporda, kadınların güçlenmesinin eşbaşkanlıkla değil, kadın başkanların bizzat üstlendiği liderlikle sağlanması gerektiği görüşüne yer verildi.

Belediyenin yanıtı

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, rapora verdiği yanıtta eşbaşkanlığın amacının kadınların yerel yönetimlerde temsil edilmesi, dezavantajlı grupların yönetime dahil olması ve demokratik katılımın gelişmesi olduğunu belirtti. Belediye, uygulamanın yerel seçim sürecinde kamuoyunca bilindiğini, seçmen iradesinin de bu anlayış doğrultusunda oluştuğunu savundu.

Yanıtta eşbaşkanlık unvanının toplumsal cinsiyet eşitliğini ve katılımcı demokrasiyi yansıttığı ifade edildi. Belediye ayrıca resmî işlemlerde Belediye Kanunu ve ilgili mevzuata uyulduğunu, başkanlığa ait yetki ve sorumlulukların mevzuata uygun kullanılmaya sürdüğünü bildirdi.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Hatimoğulları, grup toplantısında 4 Kasım 2016 gözaltılarının onuncu yılını, fon soruşturmasını, bütçeyi ve Mekke Anlaşması'nı değerlendirdi.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, 3 Kasım'da TBMM'deki grup toplantısında, eski HDP eş genel başkanlarının da aralarında olduğu isimlerin tutuklanmasının onuncu yılına yaklaşırken siyasi gündemi değerlendirdi. Konuşmasında fon soruşturması, 2027 bütçesi ve Mekke Anlaşması da yer aldı.

Kobanê davası ve kayyım eleştirisi

Hatimoğulları, ertesi gün 4 Kasım'ın yıl dönümü olduğunu hatırlatarak 2016'da yaşananları "siyasi darbe" diye niteledi. O dönem parti yöneticilerinin ve üyelerinin gözaltına alındığını, Kobanê davasında bazı isimlerin on yıldır cezaevinde tutulduğunu söyledi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmadığını savunan Hatimoğulları, tutukluları "siyasi rehine" olarak andı ve davanın siyasi intikama dönüştüğünü öne sürdü.

Kayyım uygulamasının aynı sürecin devamı olduğunu belirten Hatimoğulları, uygulamanın Van'dan İstanbul'a uzandığını söyledi ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun tutukluluğuna da değindi. "Halkın iradesine kayyum atamak demokrasiyi mezara gömmek demektir" diyen Hatimoğulları, 4 Kasım'da Kobanê davası tutuklularının bulunduğu cezaevleri önünde eylem yapacaklarını duyurdu.

"Ekonomik Susurluk" benzetmesi

Fon soruşturmasına geçen Hatimoğulları, Susurluk olayının üzerinden 30 yıl geçtiğini hatırlattı ve "Fon vurgunu bu ülkenin ekonomik Susurluk'udur" dedi. İktidarın bir şey yapıyormuş gibi göründüğünü ama somut bir adım atılmadığını öne süren Hatimoğulları, göz yuman ve denetleyen bütün bürokratlardan, vurguna karışan herkesten tek tek hesap sorulmasını istedi. Yüksek kazanç sağlayanların parayı iade ettiği söylense de bunun gerçekten yapılıp yapılmadığından emin olmadıklarını belirtti; iade etmenin suçu bağışlatıp bağışlatmayacağını sordu.

Bütçe, emekli ve Mekke Anlaşması

Bütçe görüşmelerine de değinen Hatimoğulları, MESEM'in kapatılmasını, staj ve çıraklık sürelerinin sigorta başlangıcı sayılmasını istedi. emekli aylığının yoksulluk sınırının yarısına eşitlenmesi görüşünde olduklarını belirten Hatimoğulları, faizlere kaynak bulunurken işçiye, emekçiye ve emekliye "kaynak yok" denildiğini savundu.

Mekke Anlaşması'nın AK Parti, MHP ve CHP oylarıyla komisyondan geçtiğini hatırlatan Hatimoğulları, DEM Parti'nin Genel Kurul'da "hayır" oyu vereceğini açıkladı. Yemen ile Suudi Arabistan'ın birbirine saldırdığını belirten Hatimoğulları, Türkiye'nin kendi tercih etmediği bir savaşın içine her an çekilebileceği uyarısında bulundu.