AB'nin Ukrayna planında 46 milyar euroluk açık: Ortak borçlanma yeniden masada

Avrupa Birliği, Ukrayna'ya ayırmayı planladığı 46 milyar euroluk yeni destek için ortak borçlanma seçeneğini yeniden gündeme getirdi; dondurulmuş Rus varlıklarının faizi tek başına yetmeyebilir.

Avrupa Birliği, Ukrayna'ya yönelik 46 milyar euroluk yeni mali destek planı kapsamında ortak borçlanma seçeneğini yeniden gündeme getirdi. Dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen faiz gelirlerinin yardımı karşılaması öngörülüyor; ancak bu gelir yetmezse Avrupa'nın ortak borç yükünün 200 milyar euroyu aşabileceği belirtiliyor.

70 milyar euroluk ihtiyaç

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ülkesinin ek finansman ihtiyacının 70 milyar euro olduğunu açıklamıştı. Mevcut planlamaya göre bunun 46 milyar eurosunu AB karşılayacak. Avrupa Komisyonu verilerine göre Avrupa'daki dondurulmuş Rus varlıklarından iki yılı aşkın sürede yaklaşık 8 milyar euro faiz geliri elde edildi ve bu gelirden Ukrayna'ya zaman zaman ödeme yapıldı. Faiz gelirlerinin yeni paketi karşılamaya yetmemesi ve ana sermayenin hukuki gerekçelerle kullanılamaması, AB'yi alternatif finansman yollarına yöneltti.

Ukrayna ekonomisinde daralma riski

Rusya'nın Ukrayna altyapısına yönelik saldırıları ülkenin ekonomik sorunlarını artırıyor. Ukrayna devlet bütçesinin yaklaşık yarısı dış yardımlara, özellikle AB desteğine bağlı. Ukrayna Merkez Bankası, büyüme beklentisini aşağı yönlü güncelledi; daha önce yüzde 1,8 olarak öngörülen büyümenin yerini daralma ihtimali aldı. Ekonomideki bozulmanın gelecek yılki dış finansman ihtiyacını da artırabileceği düşünülüyor.

Almanya'da itirazlar ve öneriler

Almanya Sol Parti Milletvekili Dietmar Bartsch, yeni yardım paketlerini eleştirdi. Bartsch, vatandaşların savaşın bedelini mali açıdan ödememesi gerektiğini, Ukrayna'ya yardımın ancak Almanya'da sosyal kesintilere yol açmaması koşuluyla yapılabileceğini söyledi. Bartsch, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve AB'yi barış görüşmelerinde daha etkin rol almaya çağırdı.

Alman Ekonomi Araştırma Enstitüsü (DIW) Başkanı Marcel Fratzscher ise desteğin finansmanı için ortak Avrupa tahvilleri çıkarılmasını önerdi ve bu borçlanmanın uzun vadede ortak Avrupa vergileriyle karşılanabileceğini belirtti. AB kurumlarının ve üye ülke temsilcilerinin önümüzdeki hafta bir araya gelerek yardımın yöntemini ele alması bekleniyor.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zaharova, Ukrayna'ya konuşlandırılması planlanan çok uluslu güçlerin hazırlık tatbikatını, Abu Dabi'deki üçlü müzakerelerden hemen önce başlamasıyla eleştirdi.

Rusya, ABD ve Ukrayna temsilcileri 10-11 Kasım'da Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de üçlü müzakere masasına oturacak. ABD arabuluculuğundaki görüşmelerin gündeminde savaş sonrası güvenlik düzeni, gerilimin düşürülmesi, insani yardımların sevki ve kalıcı barışa dönük somut adımlar yer alıyor. İki yılı aşkın süredir sürdüğü belirtilen savaşta diplomatik çözüm arayışı hız kazanırken, Avrupa'nın Ukrayna'ya dönük yeni askeri hazırlığı Moskova'dan tepki çekti.

Zaharova'dan tatbikata tepki

Rusya Dışişleri Sözcüsü Mariya Zaharova, 9-22 Kasım arasında yapılacak "Koalicja 26.2" adlı askeri tatbikatı değerlendirdi. Tatbikatın amacı, ileride Ukrayna'ya yerleştirilmesi planlanan çok uluslu güçleri hazırlamak olarak anlatılıyor. Zaharova, bu girişimin diplomatik çabaları gölgelediğini söyledi; tatbikatın Abu Dabi görüşmelerinin eşiğinde başlamasını da anlamlı bularak, Avrupalı devletlerin müzakere masasında yer alamayacağının yeniden görüldüğünü savundu.

"Yabancı birlikler meşru hedef sayılacak"

Zaharova, Batılı ülkelerin Rusya'nın güvenlik kaygılarını gözetmeden sahada gerilimi yükselttiğini öne sürdü. Rus sözcüye göre Londra ve Paris, Ukrayna'ya çok uluslu bir güç yerleştirerek Rusya'ya karşı bir üs kurmayı amaçlıyor. Zaharova, adı ve koalisyonu ne olursa olsun Ukrayna topraklarında yabancı askerin bulunmasını Moskova adına kabul edilemez bulduklarını, bunun fiilen askeri müdahale sayılacağını söyledi.

Açıklamada, Avrupa'daki NATO üyelerinin çatışmaya doğrudan dahil olmasının güvenlik krizini büyüteceği vurgulandı. Zaharova, bölgede konuşlanacak yabancı askeri unsurların Rus ordusu açısından meşru hedef olacağını belirterek Avrupa'yı bu adımın riskleri konusunda uyardı.

Gözler Abu Dabi'de

Rus yönetimi, Ukrayna'daki askeri harekâtın belirlenen hedeflerine ulaşacağını vurgulamayı sürdürüyor. Üç tarafın masaya oturacağı görüşme, şiddetin durması ve kalıcı barış bakımından önemli bir aşama sayılıyor. Avrupa'nın askeri adımlarının ABD arabuluculuğundaki sürece etkisi ise önümüzdeki günlerde belli olacak.