Ahlat'ın il olma talebi 1991'e uzanıyor: Dönemin belediye başkanının raporu gün yüzüne çıktı

Bitlis'in Ahlat ilçesinin il olması için 15 Şubat 1991'de hazırlanan rapor, Gökbulak ailesi aracılığıyla yayımlandı; Ahlat, Bahçeli'nin 19 ilçelik listesinde de yer alıyor.

Bitlis'in Ahlat ilçesinin il olma talebinin 1991'e dayandığını gösteren bir rapor ortaya çıktı. Bitlis Postası'nın haberine göre 15 Şubat 1991 tarihli belge, Gökbulak ailesi tarafından gazeteye ulaştırıldı. Rapor, 1989-1994 yıllarında Ahlat Belediye Başkanlığı yapan merhum Halis Gökbulak'ın girişimleriyle hazırlandı.

Raporun imzacıları ve içeriği

Belgede Belediye Başkanı Halis Gökbulak'ın yanı sıra dönemin Anavatan Partisi Ahlat İlçe Başkanı Abdurezzak Deniz'in ve İl Encümen Üyesi Mehmet Altındal'ın imzaları bulunuyor. Rapor, Başbakanlığa ve bakanlıklara sunuldu; ailenin açıklamasına göre bu, Ahlat'ın il olması için Ankara'da yapılan ilk girişim ve hazırlanan ilk rapordu.

Ailenin paylaştığı açıklamaya göre raporda Ahlat'ın tarih boyunca büyük idare merkezlerinden biri olduğu, tarımsal üretimiyle bölgeyi beslediği, doğal kaynaklara ve çevre yerleşimlerle güçlü sosyo-ekonomik bağlara sahip olduğu belirtildi. İlçenin il statüsünü taşımaya hazır olduğu savunuldu ve bunun için yasal ile idari adımların atılması talep edildi.

Ailenin anlattığı tarihçe

Gökbulak ailesi, açıklamasında Ahlat'ın devlet katındaki itibarını hatırlattı. Buna göre İsmet İnönü Temmuz 1935'te Şark Gezisi kapsamında Ahlat'a gelip geceyi ilçede geçirdi, Celal Bayar da 1951'de bakanlarla birlikte ziyaret etti. Gökbulak'ın davetiyle Ahlat'ı gezen Turgut Özal'ın "Ankara'da ilk işimiz Ahlat olacaktır" dediği, bakanlara talimat verdiği ve ilçede Meslek Yüksekokulu açıldığı, Selçuklu Mezarlığı'nda restorasyon çalışmalarının hızlandığı, ilçenin turizm alanına alındığı aktarıldı.

Dönemin tanığı: Altındal

Dönemin İl Encümen Üyesi Mehmet Altındal, Gökbulak'la birlikte Ahlat'ın il olması konusunu ilk kez gündeme taşıdıklarını söyledi. Altındal, konunun bugün yeniden güçlü biçimde tartışılmasından memnuniyet duyduğunu ve üzerlerine düşen her görevi yapmaya hazır olduklarını belirtti.

Bahçeli'nin 100 il önerisiyle bağlantı

Ahlat, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin "100 İl 1000 İlçe" önerisinde il olması düşünülen 19 ilçe arasında yer alıyor. Gökbulak ailesi açıklamasında, Bahçeli'nin Ahlat'a her dönem ilgi gösterdiğini, Başbakan Yardımcılığı döneminde Ahlat için geniş katılımlı bir Meclis araştırması yaptırdığını ve 25 Ağustos'ta devlet erkanının Ahlat'a gelmesi için emek verdiğini ileri sürdü. Aile ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın talimatlarıyla Ahlat'ta Cumhurbaşkanlığı Külliyesi yapıldığını, Cumhurbaşkanı'nın her 25 Ağustos'ta bakanlarıyla birlikte burada devlet toplantısı yaptığını hatırlattı.

Açıklamada, amacın Ahlat üzerinden bir paye kazanmak olmadığı, Ahlat'a aidiyet ve sevgiyi göstermek olduğu vurgulandı; Belediye Başkanı Yavuz Gülmez'in çalışmalarına da destek verildi.

MHP lideri Bahçeli'nin önerisi 19 ilçeye il, 78 yeni ilçeye kuruluş öngörüyor; İçişleri Bakanlığı'ndan henüz tamamlanmış bir rapor ya da takvim yok.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin 1 Kasım'da TBMM'deki grup toplantısında açıkladığı "100 İl 1000 İlçe Projesi", Türkiye'nin idari haritasını değiştirmeyi hedefliyor. Öneri, 81 olan il sayısının 100'e, 922 olan ilçe sayısının 1000'e çıkarılmasını öngörüyor: 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulması gündemde. Habertürk'ün derlediği yol haritasına göre il statüsü önerilen 19 ilçe Polatlı'dan Alanya'ya, Bandırma'dan Tarsus'a uzanıyor.

Önerilen 19 ilçe bölge bölge

Listedeki yerleşimler; nüfusu, ekonomik gelişmişliği, konumu, stratejik önemi ve kamu hizmetlerine erişimi gibi ölçütler gözetilerek seçildi. Liste bölgelere göre şöyle: İç Anadolu'da Polatlı ve Konya Ereğli, Karadeniz'de Ünye, Vezirköprü ve Karadeniz Ereğli, Doğu Anadolu'da Erciş, Doğubayazıt ve Ahlat, Güneydoğu Anadolu'da Ergani, Midyat ve Siverek, Akdeniz'de Elbistan, Kozan, Alanya ve Tarsus, Ege'de Fethiye ve Akhisar, Marmara'da Lüleburgaz ve Bandırma.

Bahçeli, hangi yerlerin il olacağına son aşamada ilgili kamu kurumlarının değerlendirmesi ve TBMM'nin yasama iradesiyle karar verileceğini söyledi. MHP'nin ilerleyen süreçte il ve ilçe kurulmasına ilişkin bir kanun teklifini gündeme getirebileceği de ifade edildi. Habertürk'ün aktardığına göre 5 Kasım itibarıyla İçişleri Bakanlığı'ndan bu 19 ilçeye dair tamamlanmış bir teknik rapor, resmi çalışma takvimi ya da kesinleşmiş bir plan duyurulmuş değil.

AK Parti'nin yerel yönetim reformuyla zamanlama

Öneri, AK Parti'nin yerel yönetimler reformu çalışmasının son aşamaya geldiği bir döneme denk geldi. AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Yerel Yönetimler Başkanı Mustafa Demir'in yürüttüğü, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a sunulan ve TBMM'ye taşınması planlanan taslak; belediyelerde mali disiplin, denetim ve hesap verebilirlik, borç yönetimi, görev ve yetki karmaşası, imar ve planlama ile vatandaş katılımı başlıklarını öne çıkarıyor.

Habertürk'e göre iki çalışmanın kapsamı aynı değil: Bahçeli'nin projesi doğrudan il ve ilçe sayılarını, mülki sınırları ve taşra teşkilatını hedefliyor. Aynı haber, öneri kabul görürse iki çalışmanın ileride birleştirilebileceğini ve Cumhur İttifakı'nın daha geniş bir kamu yönetimi reformu gündemi oluşturabileceğini değerlendiriyor.

27 yıldır yeni il kurulmadı

İçişleri Bakanlığı'nın istatistiklerine göre Cumhuriyet öncesinde 55 il vardı, sonrasında 26 yeni il kuruldu ve sayı 81'e ulaştı. 1989-1999 arasında Aksaray, Bayburt, Karaman, Kırıkkale, Batman, Şırnak, Bartın, Ardahan, Iğdır, Yalova, Karabük, Kilis, Osmaniye ve Düzce il oldu. Düzce'nin 1999'da il olmasından bu yana yeni il kurulmadı. Bahçeli, 100 il hedefini 2022 ve 2023'te de dile getirmişti.

Yeni illerin seçim çevrelerinin ve milletvekili dağılımının yeniden düzenlenmesini, yeni belediyelerin kurulmasını gündeme getirebileceği belirtiliyor. Bahçeli de açıklamasında yeni belediyeler kurulacağını ve milletvekili dağılımının değişeceğini vurgulamıştı.