ABD ara seçimlerinin ardından Avrupa'da aşırı sağ liderler Trump'la aralarına mesafe koyuyor

The Guardian analizine göre Bardella, Weidel, Vannacci ve Abascal Cumhuriyetçilerin yenilgisinin ardından Trump'tan uzaklaştı; analistler hayat pahalılığına dikkat çekiyor.

ABD ara seçimlerinde Cumhuriyetçi Parti'nin aldığı yenilgi, Avrupa'daki aşırı sağ siyasetçilerin Donald Trump ile ilişkisini yeniden gündeme getirdi. The Guardian'da yayımlanan bir analize dayanan habere göre popülist Avrupalı liderler, sonuçların ardından Trump'tan uzak durma yoluna gitti.

Trump'ın fikirleri sahipleniliyor, kendisi yük görülüyor

Analize göre göç karşıtlığı ve küreselleşme eleştirisi gibi konularda Trump'la aynı çizgide duran aşırı sağ partiler, Washington'ın dış politikadaki belirsizliği, Avrupa'nın güvenliğine yönelik kuşkucu tavrı ve korumacı gümrük vergileri yüzünden zaten temkinli davranıyordu. Grönland'ın denetimine dair tehditler ile Avrupa Birliği ülkelerine yaptırım söylemi de ulusal egemenliği öne çıkaran liderleri kendi seçmeni karşısında sıkıştırmıştı.

Başkentlerden mesafe mesajları

Fransa'da Ulusal Birlik lideri Jordan Bardella, Trump'ın adını anmadan Amerikan ordusunun İran'a yönelik harekâtının dünya ekonomisinde ağır sonuçlar doğurduğunu söyledi. Almanya için Alternatif Eş Genel Başkanı Alice Weidel, Trump'ın seçmenine vaat ettiği "müdahaleci olmayan dış politika" sözünü tutmadığını ve Cumhuriyetçilerin bedeli bu yüzden ödediğini savundu. İtalya'daki Gelecek Ulusal Partisi'nin lideri emekli General Roberto Vannacci, sonuçların verilen sözlerin tutulmamasının faturasını gösterdiğini belirtti. İspanya'da Vox'un lideri Santiago Abascal ise önceliğinin ülkesinin iç siyaseti olduğunu söyleyerek Washington'la ideolojik bağını geri plana itti.

Hesap pragmatik

Eurasia Group analisti Mücteba Rahman'a göre bu tavır iç siyasete dönük pragmatik bir hesap içeriyor: liderler Trump'ın MAGA hareketinin yarattığı popülist rüzgârdan yararlanmayı sürdürürken Beyaz Saray'ın yol açtığı ekonomik çalkantının sorumluluğunu üstlenmek istemiyor.

Habere göre ABD seçiminin muhalefetteki aşırı sağ partilere verdiği en açık ders, hayat pahalılığı ve konut sıkıntısıyla büyüyen öfkenin iktidarları devirebileceği oldu. Bardella, elektrik, doğal gaz ve akaryakıtta KDV indirimlerini ve alım gücünü ana söylemi haline getirirken, Vox da 29 Kasım seçimleri öncesinde Pedro Sánchez hükümetini geçim sıkıntısı üzerinden eleştiriyor.

İktidardaki sağ liderler için uyarı

Aynı dinamik iktidardaki sağ liderler için de tehlike taşıyor. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, enflasyon ve akaryakıt fiyatlarındaki artış yüzünden yurt içinde protestolarla karşılaşıyor. Koalisyon ortağı Lig'in lideri Matteo Salvini ise dış gerilimlerin ve geçim maliyetindeki yükselişin Amerikan seçmenini belirlediğini, İtalyan ailelerin de aynı yükü taşıdığını itiraf etti. Analistler, ABD'deki sonucun Avrupa'da popülizmin sonunu getirmeyeceğini; göç, barınma sorunu ve alım gücü gibi yerel etkenlerin sürdüğünü vurguluyor.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zaharova, Ukrayna'ya konuşlandırılması planlanan çok uluslu güçlerin hazırlık tatbikatını, Abu Dabi'deki üçlü müzakerelerden hemen önce başlamasıyla eleştirdi.

Rusya, ABD ve Ukrayna temsilcileri 10-11 Kasım'da Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de üçlü müzakere masasına oturacak. ABD arabuluculuğundaki görüşmelerin gündeminde savaş sonrası güvenlik düzeni, gerilimin düşürülmesi, insani yardımların sevki ve kalıcı barışa dönük somut adımlar yer alıyor. İki yılı aşkın süredir sürdüğü belirtilen savaşta diplomatik çözüm arayışı hız kazanırken, Avrupa'nın Ukrayna'ya dönük yeni askeri hazırlığı Moskova'dan tepki çekti.

Zaharova'dan tatbikata tepki

Rusya Dışişleri Sözcüsü Mariya Zaharova, 9-22 Kasım arasında yapılacak "Koalicja 26.2" adlı askeri tatbikatı değerlendirdi. Tatbikatın amacı, ileride Ukrayna'ya yerleştirilmesi planlanan çok uluslu güçleri hazırlamak olarak anlatılıyor. Zaharova, bu girişimin diplomatik çabaları gölgelediğini söyledi; tatbikatın Abu Dabi görüşmelerinin eşiğinde başlamasını da anlamlı bularak, Avrupalı devletlerin müzakere masasında yer alamayacağının yeniden görüldüğünü savundu.

"Yabancı birlikler meşru hedef sayılacak"

Zaharova, Batılı ülkelerin Rusya'nın güvenlik kaygılarını gözetmeden sahada gerilimi yükselttiğini öne sürdü. Rus sözcüye göre Londra ve Paris, Ukrayna'ya çok uluslu bir güç yerleştirerek Rusya'ya karşı bir üs kurmayı amaçlıyor. Zaharova, adı ve koalisyonu ne olursa olsun Ukrayna topraklarında yabancı askerin bulunmasını Moskova adına kabul edilemez bulduklarını, bunun fiilen askeri müdahale sayılacağını söyledi.

Açıklamada, Avrupa'daki NATO üyelerinin çatışmaya doğrudan dahil olmasının güvenlik krizini büyüteceği vurgulandı. Zaharova, bölgede konuşlanacak yabancı askeri unsurların Rus ordusu açısından meşru hedef olacağını belirterek Avrupa'yı bu adımın riskleri konusunda uyardı.

Gözler Abu Dabi'de

Rus yönetimi, Ukrayna'daki askeri harekâtın belirlenen hedeflerine ulaşacağını vurgulamayı sürdürüyor. Üç tarafın masaya oturacağı görüşme, şiddetin durması ve kalıcı barış bakımından önemli bir aşama sayılıyor. Avrupa'nın askeri adımlarının ABD arabuluculuğundaki sürece etkisi ise önümüzdeki günlerde belli olacak.