BofA fon krizi raporu: Sistemik risk sınırlı, güven ve iç talep üzerindeki etki belirginleşiyor

Bank of America ekonomistleri 9 Kasım tarihli raporda fon krizinin finansal sistem riskinin sınırlandığını, ancak güven ve iç talep üzerindeki baskının arttığını belirtti; aralıkta 100 baz puanlık faiz indirimi bekliyorlar.

Bank of America (BofA) Securities ekonomistlerine göre Türkiye'deki fon krizinin sistemik risk boyutu kontrol altına alındı, ancak krizin ekonomiye yansımaları sürüyor ve piyasa güvenini giderek daha belirgin biçimde aşındırıyor. Hande Küçük liderliğindeki ekip, bu değerlendirmeyi 9 Kasım tarihli bir raporda paylaştı.

Güven kaybı ve iç talep

Rapora göre fonlarda çözüm ve geri kazanım süreçlerine dair belirsizlikler ekonomik güven üzerinde baskı oluşturuyor. Ekonomistler, piyasa duyarlılığının bir ay önceki görüşmelere göre belirgin biçimde zayıf olduğunu kaydetti. Raporda, sıkı finansal koşulların kredi büyümesini sınırladığı ve iç talepteki yavaşlamayı desteklediği, krizin bu eğilimi pekiştirdiği kaydedildi. Şirketlerin krizden kaynaklanan doğrudan riskleri kontrol altında görülürken tedarikçilerle kurulan ilişkiler ve güven kaybı üzerinden sıkıntının ekonominin başka kesimlerine de sıçrayabileceği uyarısında bulunuldu. Raporda, krizin yalnızca şirket bilançolarıyla sınırlı bir mesele olarak görülmemesi gerektiği de vurgulandı.

Lira ve faiz beklentisi

Banka, büyük bir dış şok gelmediği sürece Türk lirasının değer kaybında ilave bir hızlanma öngörmediğini bildirdi. Raporda Merkez Bankası'nın, enflasyonla mücadeleyi sürdürürken rezervler üzerindeki baskıyı ve küçük yatırımcının dövize kaçışını sınırlamak istediğini hesaba katarak faiz indiriminde ölçülü davranacağını öngördü. Ekonomistler, ilerleyen dönemde bazı alanlarda makroihtiyati düzenlemelerin gevşetilebileceğine de dikkat çekti.

Aralık ve 2027 tahminleri

BofA ekonomistleri, Merkez Bankası'nın aralıkta yapılacak Para Politikası Kurulu toplantısında faizi 100 baz puan azaltmasını bekliyor. Banka, 2027 yıl sonu için politika faizi tahminini yüzde 31, enflasyon tahminini ise yüzde 25 olarak açıkladı. Böylece BofA, fon krizinin güven ve iç talep üzerindeki baskısı sürse de Merkez Bankası'nın faiz indirimlerini kontrollü ve ihtiyatlı biçimde sürdüreceği öngörüsünü korumuş oldu.

Mehmet Altınöz, video açıklamasında fon soruşturmasının birkaç kişinin yakalanmasından ibaret olmadığını savundu; iktidara, daha önce hazinenin peşkeş çekildiğini söyleyenlerin bugün milyarları kime aktardığını sordu.

Yeniden Refah Partisi'nin Genel Sekreteri Mehmet Altınöz, gündemi belirleyen fon soruşturması için paylaştığı videoda iktidarı hedef aldı. Altınöz, bir zamanlar hazinenin birkaç aileye peşkeş çekildiği gerekçesiyle miting meydanlarını dolduranlara seslenerek şunları söyledi: "Dün hazineyi 500 aileye peşkeş çekiyorlar diye meydanları inletiyordunuz, bugün fon adı altında milyarları kime peşkeş çekiyorsunuz"

Altınöz, konuşmasının girişinde Türkiye'nin getirildiği halin ortada olduğunu söyledi ve günlerdir üzeri örtülmeye çalışıldığını öne sürdüğü fon meselesini hatırlattı. Altınöz'e göre mesele, birkaç kişinin yakalanması ya da birkaç bürokratın görevden ayrılmasıyla sınırlı değil. Sorunun asıl kaynağının, sistemin kuralı hâline gelen hırsızlık, yolsuzluk ve ikiyüzlülük olduğunu savundu.

Haim Nahum planı iddiası

Altınöz açıklamasına, Erbakan'ın yıllar önce uyardığını söylediği Haim Nahum planının bugün sorunsuz işlediği iddiasıyla başladı. Planı üç adımda özetleyen Altınöz, önce ülkenin borca mahkûm edildiğini, ardından üretim yerine faize çalıştırıldığını, en sonunda da milletin kendi topraklarında yabancılaştırılıp köleleştirildiğini öne sürdü.

Fon meselesini milletin alın terinin sömürüldüğünün en açık kanıtı olarak niteleyen Altınöz, bu düzenin toplumu önce değerlerinden uzaklaştırdığını, ardından liyakatin yerine ikiyüzlülüğü koyduğunu ve nihayetinde adaletin bittiği bir çöküş eşiğine getirdiğini söyledi.

Eski sözler hatırlatıldı

Altınöz, yıllar önce Refah Partisi kadrolarında yer alırken ülkedeki adaletsizliğe itiraz eden, bugün ise söylediklerinin tam tersini yaptığını öne sürdüğü bir zihniyeti geçmişteki haliyle baş başa bıraktığını söyledi. Yasaların, kargaların delip geçtiği ama sineklerin takılıp kaldığı bir örümcek ağına benzetildiği sözü hatırlatan Altınöz, iktidarın bu adalet anlayışını bugün kendi elleriyle ülkenin başına ördüğünü savundu.

Altınöz'ün anlatımıyla iktidar, dün kargaların elinde kaldıklarını söyleyerek feryat ederken, bugün aynı kargaları baş tacı edip ülkeyi karga yuvasına çevirdi.

Vaat: borç, faiz ve zam üçgenine son

Bu dengesizliği milli görüş kadrolarının gidereceğini söyleyen Altınöz, bu ülkede hakkın hâkim olacağını ve adaletin yeniden egemen kılınacağını belirterek bir düzen kurmaya söz verdi. Vahşi kapitalist düzenin çarklarını, yani borç, faiz ve zam üçgenini kıracaklarını belirten Altınöz, üreticinin emeğinin karşılığını eksiksiz alacağı, adalet ve hakkaniyetin egemen olacağı bir düzen kuracaklarını ifade etti. Çözümün anahtarını da şöyle tarif etti: "Önce ahlak ve maneviyattır."