A Haber yazarı Erandaç: Karabağ Zaferi'nin 6. yılında Erdoğan-Aliyev ortaklığı Kafkasya'yı dönüştürdü

Bülent Erandaç yazısında Azerbaycan'ın Karabağ Zaferi'nin altıncı yıl dönümünü, Türkiye-Azerbaycan ilişkisini ve bölgenin ticaret hatları üzerindeki etkilerini değerlendirdi.

A Haber yazarı Bülent Erandaç, "Bir millet iki devlet" başlıklı yazısında Azerbaycan'ın Karabağ'daki zaferinin altıncı yıl dönümünü ele aldı. Erandaç'a göre bugün Şuşa'da düzenlenen törenler, zaferin yalnızca otuz yıllık bir hasretin bitişi olmadığını, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in ortak iradesiyle Kafkasya'nın dengesini değiştiren bir dönüm noktası olduğunu gösteriyor.

Savaştan diplomasiye kardeşlik vurgusu

Yazar, 44 günlük savaş sırasında Türkiye'nin Azerbaycan'a her imkânla destek verdiğini hatırlatıyor. Erandaç'a göre iki ülke arasındaki bağ yalnızca cephede değil, uluslararası diplomasi masalarında da güçlü bir duruşa dönüştü. Yazıda, Erdoğan ile Aliyev'in törenlerde yan yana duracak olmasının sıradan bir protokol görüntüsünün ötesinde anlam taşıyacağı savunuluyor.

Ticaret hatları ve yeni denklem

Erandaç, Karabağ'daki istikrarın Ermenistan dâhil bölge ülkeleri için refah ve ticaret imkânı doğurabileceğini öne sürüyor. Yazara göre zaferin ardından gündeme gelen stratejik hatlar ve Zengezur Koridoru, Hazar geçişli Doğu-Batı ticaret güzergâhının gelişmesine katkı yapacak. Erandaç, Güney Kafkasya'nın Sovyetler Birliği'nin dağılmasından bu yana en köklü stratejik dönüşümlerden birini yaşadığını, bu tablonun Türk Devletleri Teşkilatı'ndan Pekin-Londra hattına uzanan yeni bir Avrasya dengesine işaret ettiğini yazıyor.

Yazarın değerlendirmesi

Erandaç yazısını, Karabağ Zaferi'nin askerî bir başarıdan fazlasını ifade ettiği ve Türk dünyasını coğrafi olarak birbirine bağlayan tarihî bir kırılma noktası olduğu değerlendirmesiyle bitiriyor. Yazar, Erdoğan'ın bu ortak geleceğe ilişkin vizyonunu "21'inci yüzyıl Türkler'in olacaktır" sözüyle ifade ettiğini hatırlatıyor.

Özdemir İnce, Erdoğan'ın 30 Ekim'deki 'Türk asrı' sözünün nasıl hayata geçeceğini sordu. İnce'ye göre Türk devletleri arasında ortak bir iş yürütmek mümkün görünmüyor.

Cumhuriyet yazarı Özdemir İnce, köşesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 30 Ekim 2026 tarihli gazetelere yansıyan "Önümüzdeki dönemi Türk asrı yapacağız" sözünü ele aldı. İnce, Erdoğan'ın bunu tek başına yapacağını söylemesi halinde sormayacağını, ancak Türkiye ile birlikte yapmayı kastediyorsa nasıl yapılacağının açıklanmasını istediğini yazdı.

Soyadı ekleri ve laiklik vurgusu

İnce yazısına Rusya başta olmak üzere bazı Slav kökenli ülkelerde kullanılan -of, -ov, -ev gibi soyadı eklerinin, bağımsızlıklarının üzerinden bunca yıl geçmesine rağmen Türk devletlerinin liderlerinin adlarında da yer almasını sorgulayarak başladı. Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Azerbaycan devlet başkanlarının adlarını sıralayan yazar, Azerbaycan dahil Asya'daki Türk devletlerini laik düzeni benimsedikleri için kutlamak gerektiğini ifade etti.

Alfabe tablosu

İnce, Vikipedi'ye dayanarak ülkelerin kullandığı alfabeleri sıraladı. Buna göre Azerbaycan tarihte Arap, Sovyetler döneminde Kiril alfabesini kullandı ve 2001'den itibaren Latin alfabesine geçişi tamamladı. Kazakistan Kiril alfabesini kullanıyor ve 31 harfli yeni bir Latin alfabesine kademeli geçiş planı yürütüyor. Özbekistan 1993'ten beri resmen Latin alfabesini kabul etmiş durumda; 2026'da kabul edilen yeni yasayla çift harf kombinasyonlarının yerine ç ve ş gibi tek karakterlerin getirilmesine karar verildi. Kırgızistan 36 harfli Kiril alfabesini kullanıyor, Türkmenistan ise bağımsızlığın ardından Latin alfabesine geçti.

İnce, Teşkilat bünyesindeki ortak alfabe komisyonunun Türkiye'nin 29 harfine beş harf ekleyerek 34 harfli bir ortak alfabede uzlaştığını da yazdı.

Ortak projeler listesi

Yazar, Türk devletlerinin birlikte neler yapabileceğini Vikipedi'ye sorduğunu söyledi. İnce'nin aktardığına göre yanıtta egemenliklerinden vazgeçmeden ekonomi, jeopolitik, kültür ve askerî alanda ortak stratejiler izlenebileceği belirtildi; sayılan başlıklar arasında ortak bir yatırım fonu, e-ticaret platformu ve gümrük entegrasyonu gibi ticaret ortaklıkları vardı. Hazar geçişli orta koridorun Rusya'ya uğramadan Çin ile Avrupa arasındaki yük akışını hızlandırabileceği, Orta Asya'nın doğalgaz ve petrolünün Türkiye üzerinden Avrupa'ya aktarılabileceği de listede yer aldı. Ortak müfredat ve alfabe çalışmaları, ortak savunma üretimi ve Ar-Ge, ortak müze kartı, spor liglerinin entegrasyonu ve ortak sinema yapımları diğer başlıklardı.

İnce'nin kuşkusu

İnce yazısına Nasıl olacak bu iş başlığını koyduğunu ancak bunun olmayacağını çok iyi bildiğini söyledi. Yüzyıllarca Rus ve Çin egemenliğinde yaşayan, Türklük bilincini oluşturamayan, Kıbrıs konusunda Türkiye'yi desteklemeyen ve kendi aralarında kendi aralarında birleşik ya da federal bir yapı oluşturamayan topluluklarla ortak bir iş yapılamayacağını savundu. Erdoğan'ın elinde büyülü bir değnek bulunmadığı sürece bunun mümkün olmadığını yazdı.