DEM Partili Saki nüfusun yüzde 70'inin güvenli konuta ulaşamadığını savundu; AK Parti adına konuşan Kaya ise TOKİ'nin 1 milyon 770 bin konut ürettiğini ve 500 bin konutluk projenin sürdüğünü söyledi.
TBMM Genel Kurulu, DEM Parti'nin barınma ve kira krizini incelemek üzere sunduğu Meclis araştırması önerisini ele aldı. Öneri üzerine DEM Parti, İYİ Parti, CHP, Yeni Parti ve AK Parti adına konuşan milletvekilleri kira artışlarını, ücretleri ve sosyal konut projelerini farklı rakamlarla tartıştı.
DEM Parti: Nüfusun yüzde 70'i güvenli konuta ulaşamıyor
Gerekçeyi sunan DEM Partili Özgül Saki, krizin giderek ağırlaştığını ve konut politikasının piyasanın insafına terk edildiğini söyledi. Saki'ye göre ülkede nüfusun yüzde 70'i sağlıklı ve güvenli bir konuta ulaşamıyor. Saki, iktidarı rant politikaları yürütmekle suçladı.
Saki, ekim ayında yüzde 32 olarak belirlenen yasal kira artışını, ocakta asgari ücrete yapılan yüzde 27'lik zamla karşılaştırdı. Büyükşehirlerdeki kiracıların gelirlerinin yüzde 45-50'sini kiraya verdiğini, OECD ortalamasının ise yüzde 30 olduğunu söyledi. İstanbul'da 100 metrekarelik bir dairenin ortalama kirasının 40 bin lirayı bulduğunu anlatan Saki, ülkede 6,2 milyon gence karşı yalnızca 1 milyon yurt kapasitesi bulunduğunu belirtti.
İYİ Parti: Asgari ücretli 36 gün çalışmak zorunda
İYİ Parti adına konuşan İzmir Milletvekili Hüsmen Kırkpınar, enflasyonun TÜİK verilerinde yüzde 29,77 olarak açıklandığını, kasımdaki kira artış sınırının ise yüzde 31,23 olduğunu söyledi. Kırkpınar'a göre İzmir'de ağustosta ortalama kira 33 bin 369 liraya çıkarken asgari ücret 28 bin 75 lirada kaldı.
Kırkpınar, "Asgari ücretli bir İzmirli sadece kirasını ödeyebilmek için ayda otuz değil, otuz altı gün çalışmak zorunda ama takvimde böyle bir ay yok" dedi. İzmir'den 500 bin konut projesine 222 bin başvuru yapıldığını, kente ise 21 bin konut ayrıldığını da kaydetti. Kırkpınar, 15 bin depremzedenin hâlâ kalıcı konuta taşınamadığını, bu kişilere verilen kira yardımının ise 6 bin 500 lira olduğunu söyledi.
CHP: Kira için kredi çekiliyor
CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, bankaların kirayı ödemek isteyenlere de özel kredi limiti tanımladığını söyledi. Kış, vatandaşın daha önce ev almak için kredi çektiğini, şimdi kirasını ödemek için borçlandığını söyledi. Kış, en düşük emekli aylığının 23 bin 552 lira olduğunu hatırlattı; Mersin'de 100 metrekarelik bir evi kredi çekerek alabilmek için hanenin 275 bin lira kazanması gerektiğini savundu. Gençlerin üniversite tercihlerini kira fiyatlarına göre yaptığını, evlenmeyi ve yuva kurmayı ertelediğini de dile getirdi.
Yeni Parti: Harcamaların 68 lirası konut ve gıdaya gidiyor
Yeni Parti adına konuşan Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, TÜİK'in 2025 verilerinde gelir bakımından en alttaki yüzde 20'lik grubun tüketim harcamasında konut ve kira payının yüzde 39, gıda payının yüzde 29 olduğunu belirtti. Genç'e göre bu, hane harcamasının yaklaşık yüzde 68'inin iki kaleme gitmesi demek.
Genç, ekim verilerine göre ortalama ev fiyatının yaklaşık 5,5 milyon lira, net asgari ücretin 28 bin lira olduğunu söyledi; bir asgari ücretlinin hiçbir gideri olmasa bile bir ev edinmek için 16 yılı aşkın süre biriktirmesi gerektiğini savundu.
AK Parti: TOKİ 1 milyon 770 bin konut üretti
AK Parti Sakarya Milletvekili Murat Kaya ise TOKİ eliyle şimdiye dek yaklaşık 1 milyon 770 bin konut yapıldığını anlattı. Kaya'ya göre önce 50 bin, 100 bin ve 250 bin konutluk sosyal konut hamleleri yapıldı, ardından 81 ili kapsayan 500 bin konutluk proje başlatıldı. Kaya, sorunun yalnızca fiyat ve kira üzerinden ele alınamayacağını, çözümde merkezî yönetimin yanında yerel yönetimlerin ve diğer kurumların da sorumluluğu bulunduğunu söyledi.