Mekke Anlaşması Genel Kurul'da: Görüşmeler tamamlandı, ilk madde kabul edildi

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki ortak savunma anlaşmasının onay teklifinde ilk madde kabul edildi; YENİ Parti ve DEM Parti karşı çıktı, CHP ile MHP destek verecek.

TBMM Genel Kurulu'nda Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin tümü üzerindeki görüşmeler tamamlandı. Ardından maddelere geçildi ve teklifin birinci maddesi kabul edildi.

TBMM Başkanvekili Celal Adan, ilk maddenin kabulünün ardından birleşime ara verdi. Aranın sonunda komisyon yerini almayınca Adan, birleşimi saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı.

YENİ Parti ve DEM Parti karşı çıktı

YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, anlaşmanın Türk Silahlı Kuvvetleri'ni Yemen'de Husilere karşı yürütülen savaşa sürükleyebileceğini savundu ve anlaşmayı "ihanet seviyesinde" olarak niteledi. Emir, iktidarın ABD'den meşruiyet aradığını, anlaşmanın ilk 10 yıl boyunca olağan çekilme yolunu kapattığını ve Türkiye'nin Filistin politikasına zarar vereceğini öne sürdü. Emir ayrıca 5 Ekim'deki Riyad toplantısının ortak bildirisinde Suudi Arabistan'a hızla askeri kuvvet konuşlandırılmasına dair bir ifade bulunduğunu, bildirinin Dışişleri Bakanlığı'nın internet sitesinde yayımlanmadığını söyledi. YENİ Parti milletvekili Namık Tan ise anlaşmanın muhalefetten uzun süre gizlendiğini, NATO benzeri hükümler içerdiğini ve Hindistan ya da İran gibi ülkelerle ilişkilerde risk yaratabileceğini öne sürdü.

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo, Yemen, Sudan, Gazze ve Ukrayna'daki çatışmalara işaret ederek yeni askeri paktların savaşları derinleştirebileceğini söyledi. Cupolo, "Gözümüz kapalı bir şekilde savaşa gitmeyi reddediyoruz" dedi. EMEP İstanbul Milletvekili İskender Bayhan da anlaşmanın ABD'nin Ortadoğu'yu yeniden şekillendirme politikasının parçası olduğunu savunarak partisinin bölgede barış ve ülkede demokrasi adına anlaşmaya karşı çıktığını belirtti.

İYİ Parti ve Yeni Yol'dan soru işaretleri

İYİ Partili Lütfü Türkkan ve Metin Ergun, anlaşmanın Meclis onayı olmadan uygulanmaya başlandığını ve belirsizlikler taşıdığını ileri sürdü. İki milletvekili, Türkiye'nin hangi koşullarda askeri destek vermek zorunda kalacağının açıklanmasını istedi.

Yeni Yol Partisi milletvekilleri Mustafa Kaya ve Hasan Karal, NATO ile olası çıkar çatışmalarına dikkat çekerek anlaşmanın Milli Savunma Komisyonu'nda da görüşülmesi gerektiğini savundu. İkili, İran ve Mısır'ın da kapsama alınması halinde anlaşmanın daha anlamlı olabileceğini belirtti.

CHP ve MHP destek verecek

CHP Grup Başkanı Faik Öztrak ve milletvekili Tahsin Becan, bölgesel iş birliğini desteklediklerini, ancak süreçte gecikme yaşandığını ve bazı çekincelerinin bulunduğunu söyleyerek anlaşmaya olumlu oy vereceklerini açıkladı. MHP'li Kamil Aydın ise anlaşmanın bölgesel barışı, istikrarı ve caydırıcılığı güçlendireceğini, hiçbir ülkeyi hedeflemediğini ve Türkiye'nin mevcut ittifak taahhütlerini ortadan kaldırmadığını vurguladı.

AK Parti'den Akar ve Oktay bilgi verdi

AK Partili Hulusi Akar ve Fuat Oktay, anlaşmanın NATO'nun yerini tutmayan, onu tamamlayan bir iş birliği olduğunu söyledi. İki isim, Türk askerinin yurt dışına gönderilmesinin Meclis iznine bağlı olduğunu ve anlaşmanın üçüncü ülkelere karşı bir saldırı ittifakı niteliği taşımadığını belirtti.

TBMM Genel Kurulu'nda anlaşmanın tümü üzerindeki görüşmeler başladı. İYİ Parti ve Yeni Yol itirazlarını sıraladı, MHP destek açıkladı, DEM Parti savaşa gitmeyi reddettiğini söyledi.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzaladığı ortak savunma anlaşmasının onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmeye başlandı. Teklifin tümü üzerinde grupları adına konuşan milletvekilleri, anlaşmanın süresini, askerî yükümlülüklerin kapsamını ve Meclis denetimini tartıştı. İYİ Parti ile Yeni Yol itiraz etti, MHP destek vereceğini söyledi, DEM Parti ise savaş riskine karşı tavır aldı.

İYİ Parti: On yıllık bağlayıcılık sorgulandı

İYİ Parti Kocaeli Milletvekili Lütfü Türkkan, metnin üç ülkenin savunma alanındaki iş birliğinden çok daha fazlasını ilgilendirdiğini, Türkiye'nin millî güvenliğine, dış politikasına ve ileride yaşayabileceği savaş risklerine dokunduğunu söyledi. Türkkan, ortak eğitim, istihbarat paylaşımı ve savunma sanayisi iş birliğine karşı olmadıklarını, itirazlarının hukuki ve askerî sonuçları belirsiz bırakılan metne yönelik olduğunu belirtti.

Türkkan'ın en sert eleştirisi 16'ncı maddeye yöneldi. Anlaşmanın süresiz geçerli olmasına ve tarafların ilk on yıl boyunca olağan yoldan çekilememesine karşı çıkan Türkkan, Orta Doğu'daki gelişmelerin on yıl içinde ne kadar değişebileceğini sordu. Anlaşmada ilk genel sekreterin Pakistanlı olacağının öngörüldüğünü de hatırlatan Türkkan, bunun kurumsal ve siyasi sonuçlarının yeterince konuşulmadığını söyledi.

İYİ Parti Muğla Milletvekili Metin Ergun ise partisinin iktidardan gelen her teklife kategorik olarak hayır demediğini, ama her teklife evet de demediğini, her metni inceleyerek karar verdiklerini anlattı. Ergun, Mekke ve Medine'nin savunulması için "herhangi bir anlaşmaya ihtiyacımız yok" dedi. Baştan sona askerî hükümler taşıyan metnin Millî Savunma Komisyonu'nda ele alınmamasını da eleştiren Ergun, bir tarafa yönelen dış saldırının tüm taraflara yapılmış sayıldığını, buna karşın yardımın boyutunun tarafların imkânlarına bırakıldığını söyledi. Ergun, Türkiye'nin hangi koşullarda destek vermek zorunda kalacağının ve bu desteğin sınırının açıklanmasını istedi.

Yeni Yol: Komisyon süreci eleştirildi

Yeni Yol Grubu adına konuşan İstanbul Milletvekili Hasan Karal, teklifin Dışişleri Komisyonu'ndan değişmeden geçtiğini, Millî Savunma Komisyonu'nun ise konuyu ele almayacağını yazıyla bildirdiğini aktardı. Karal, bu kadar önemli askerî taahhütler barındıran bir metnin savunma komisyonunda görüşülmemesini ciddi bir eksik olarak niteledi.

Savunma alanında iş birliğine önem verdiklerini söyleyen Karal, anlaşmanın mevcut ilişkilerin ötesine geçtiğini, üç ülke arasında uzun soluklu bir karşılıklı savunma sözü getirdiğini belirtti. Dışişleri Bakan Yardımcısı'nın komisyonda verdiği güvenceleri anımsatan Karal, Meclis'in onaylayacağı belgenin bu sözler değil metnin kendisi olduğunu vurguladı.

MHP destek verecek, DEM Parti karşı çıktı

MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın, partisinin teklife destek vereceğini duyurdu. Aydın, ortak savunma hükmünün kendiliğinden işlemeyeceğini, taraflar arasındaki istişarenin ardından uzlaşıya varılacağını savundu. Anlaşmanın tümüyle savunma amaçlı olduğunu, hiçbir ülkeyi hedef almadığını ve şartları kabul eden başka ülkelerin ilerleyen yıllarda katılabileceğini söyledi.

DEM Parti'den Ceylan Akça Cupolo ise "Gözümüz kapalı bir şekilde savaşa gitmeyi reddediyoruz" dedi.