Özkan Olcay, yazısında Ahlat'ın il olma beklentisini 1991 raporundan Bahçeli'nin 1 Kasım 2026'da paylaştığı 19 ilçelik listeye uzanan çizgide anlattı; ilçenin tarihî ve siyasi önemine dikkat çekti.
Bitlis Postası yazarı Özkan Olcay, kaleme aldığı yazıda Ahlat'ın il olma beklentisini 1991'den bugüne uzanan bir çizgide ele aldı. Olcay'a göre MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin il sayısının 100'e çıkarılmasına yönelik sözleri ve partisinin hazırladığı 100 İl 1000 İlçe Projesi'nde Ahlat'ın il olabilecek yerleşimler arasında gösterilmesi, ilçenin yıllardır süren beklentisini yeniden hareketlendirdi.
1991'deki ilk girişim
Olcay, Ahlat'ın il olması yönündeki ilk adımın 1989-1994 yıllarında belediye başkanlığı yapan merhum Halis Gökbulak tarafından atıldığını yazdı. Yazara göre dönemin Anavatan Partisi ilçe başkanı Abdürrezzak Deniz ile il encümen üyesi Mehmet Altundal'ın da imzasını taşıyan rapor, 15 Şubat 1991'de ilgili makamlara sunuldu. Raporda ilçenin tarihî, kültürel, ekonomik ve idari özelliklerine dikkat çekilerek il statüsü talep edildi. Gökbulak ayrıca başkentte Başbakanlık ve bakanlıkların kapısını çaldı; amaçları arasında Ahlat'ı turizm kapsamına almak, ilçeyi bakanlıkların planlarına dahil ettirmek ve kentsel altyapı sorunlarını çözmek vardı.
Bahçeli'nin 100 il hedefi
Yazıda, 100 il hedefinin gündeme gelişi tarih tarih sıralanıyor. Bahçeli, 10 Mayıs 2022'de MHP grup toplantısında il sayısının 100'e, nüfusun 100 milyona ulaştığı bir Türkiye hedeflediklerini söyledi. Aynı yılın 25 Haziran'ında Ahlat'ta bir etkinlikte konuşan Vedat Demiröz, o dönem AK Parti'de genel başkan yardımcısıydı ve il sayısı 100'e çıkarılırsa Bahçeli'nin önerisi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'la yapılacak değerlendirmeler çerçevesinde Ahlat'ın da yeni illerden biri olabileceğini belirtti. Bahçeli 13 Haziran 2023'teki grup toplantısında 100 il ve 1000 ilçeli bir idari yapı hedefini yeniden dile getirdi.
Olcay'a göre en önemli gelişme 1 Kasım 2026'da yaşandı. Bahçeli, Türkgün gazetesine verdiği röportajda projenin ayrıntılarını paylaştı. Plan, 81 ilin üzerine 19 yeni il eklenmesini ve ilçe sayısının 1000'e yükseltilmesini öngörüyor; il olabilecek ilçeler arasında Van'ın Erciş, Ağrı'nın Doğubayazıt ve Bitlis'in Ahlat ilçeleri de sayılıyor. Bahçeli, seçimde nüfusun yanında coğrafi konumun, gelişme potansiyelinin, tarihî ve kültürel öneminin, ekonomik ve sosyal dokunun, stratejik değerin, ulaşım olanaklarının ve kamu hizmetlerine erişimin gözetildiğini söyledi. Yazar, özellikle tarihî ve kültürel önem ölçütünün Ahlat için öne çıktığını savunuyor.
Tarihî miras gerekçesi
Olcay, Ahlat'ın beklentisinin yalnızca idari bir talepten ibaret olmadığını, ilçenin sahip olduğu tarihî ve stratejik değerlere dayandığını yazıyor. Ahlatşahlar Beyliği'ne başkentlik yapan, Kubbetü'l-İslam unvanıyla anılan ilçede Selçuklu Meydan Mezarlığı gibi çok sayıda eser bulunuyor. Ahlat mezar taşları UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde, geleneksel Ahlat taş işçiliği ise UNESCO Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alıyor. Yazara göre bu miras, il statüsünün korumaya, turizme, kamu yatırımlarına ve bölgesel kalkınmaya katkı sağlayacağı beklentisini güçlendiriyor.
Külliye ve konak
Yazar, devletin en üst düzey isimlerinin ilçeye gösterdiği ilgiyi de gerekçeler arasında sayıyor. Erdoğan, 25 Ağustos 2018'deki ziyaretinde ilçede bir Cumhurbaşkanlığı yerleşkesi yapılacağını duyurdu. Van Gölü kıyısındaki yaklaşık 39 bin metrekarelik arsada 2019'da başlayan yapım işi 2020'de bitti ve külliye 25 Ağustos 2020'de açıldı. Cumhurbaşkanlığı Kabinesi 25 Ağustos 2026'da külliyede üçüncü kez toplandı.
Bahçeli'nin talimatıyla yapımına Nisan 2023'te başlanan Emir Bayındır Yerleşkesi Devlet Bey Konağı ise yaklaşık 18 aylık inşaatın ardından 8 Nisan 2025'te kamuoyuna tanıtıldı. Ahlat taşıyla inşa edilen konağın mimarisi, Akkoyunlu Beyi Emir Bayındır'ın 1481'de yaptırdığı kümbetten esinlendi. Olcay, iki yapının ilçenin siyasi ve stratejik konumunu öne çıkardığını belirtiyor.