Özlale, TARFİN'in üç ihracında anaparanın ödenememesini gündeme taşıdı; çiftçilerden tahsil edilen paraların akıbetini ve TMKŞ'nin sorumluluğunu sordu.
YENİ Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale, sosyal medyadaki kapsamlı bir paylaşımla TARFİN Birinci Varlık Finansmanı Fonu'nun üç ihracında ortaya çıkan 407 milyon liralık anapara ödenememe sorununu sorguladı. Özlale, fon piyasasında başlayan güven bunalımının çiftçi borçlarına dayalı menkul kıymetlere de sıçradığını savundu ve "Çiftçi borcunu ödemişse, o para nerededir?" diye sordu. Tahsil edilen paraların akıbetinin, Türkiye Menkul Kıymetleştirme Şirketi'nin (TMKŞ) rolünün ve şirketler arasındaki yönetim bağlarının açıklanmasını istedi.
Ödemeler 26-27 Ekim'de yapılamadı
Özlale modeli şöyle anlattı: TARFİN, çiftçilere gübre, yem ve tohumu vadeli satıp karşılığında senet alıyor. Senetlerden doğan alacaklar TMKŞ'nin kurduğu fonlara aktarılıyor, fonlar bu alacakları dayanak göstererek yatırımcıya menkul kıymet satıyor. Çiftçiler senedini ödedikçe yatırımcıya yapılacak ödemelerin karşılanması bekleniyor.
Oysa fonun üç ihracında anapara ve kupon ödemeleri 26 ve 27 Ekim'de gerçekleşmedi. Yaklaşık 74,94 milyon liralık kupon 28 Ekim'de ödendi, 407 milyon liralık anapara ise ödenemedi. Kamuyu Aydınlatma Platformu'na düşülen notlarda neden olarak TARFİN'in hizmet sağlayıcılık ve garantörlük görevlerini yerine getirmemesi gösterildi. Özlale bu gerekçenin sorunu karşılamadığını söyleyerek devredilen senetlerin ne kadarının tahsil edildiğini ve paranın hangi hesaplarda durduğunu sordu.
Kredi kartı tahsilatları iddiası
Özlale, çiftçilerin havaleyle ödediği tutarların TMKŞ'nin tahsilat hesabına gittiğine, kartla yapılan ödemelerin ise doğrudan TARFİN'in hesabına yönlendirildiğine dair güçlü iddialar bulunduğunu söyledi. TMKŞ'den, bu paraların fon hesaplarına hangi tarihte geçtiğini ve yatırımcı parasının şirketin kendi nakdiyle karışmamasını sağlayan düzenekleri açıklamasını istedi. Banka ve POS kayıtlarının fon hesaplarıyla düzenli olarak eşleştirilip eşleştirilmediğini de sordu.
TMKŞ ortaklığı ve yönetim ilişkileri
Özlale, TMKŞ'nin ortakları arasında Hazine ve Maliye Bakanlığı, Borsa İstanbul, bankalar ve sektör birliklerinin yer aldığını hatırlattı. Bunun doğrudan Hazine güvencesi anlamına gelmediğini, fakat yatırımcı haklarını ve tahsilat güvenliğini koruma bakımından ciddi bir kurumsal sorumluluk getirdiğini söyledi.
TARFİN'in sahibi Ali Emre Ballı'nın TMKŞ'nin yönetim kurulunda da yer aldığına işaret eden Özlale, tahsilatı yürüten şirketle menkul kıymeti çıkaran yapıyı kuran kuruluş arasında "çıkar ve görev örtüşmesi var" dedi. TMKŞ'nin ihraç raporunda TARFİN'in hem kaynak kuruluş hem hizmet sağlayıcı olarak göründüğünü de aktardı.
Başka şirketlere kaynak aktarıldı mı?
Özlale, toplanan paraların vade gününe dek nasıl işletildiğini sordu. TARFİN yöneticileriyle ortak yönetim bağları bulunduğunu söylediği Adil Varlık ve Fair Finansman gibi şirketlere kaynak gidip gitmediğinin, işlemleri kimin onayladığının ve çıkar çatışmasına karşı denetim yapılıp yapılmadığının açıklanmasını talep etti. Tahsilatın bir kısmının Adil Katılım Bankası'nda durup durmadığını, bankayla yapılan işlemler yüzünden paranın bloke olup olmadığını ya da ulaşılamaz hale gelip gelmediğini de soran Özlale, TMKŞ, fon kurulları ve denetim kurumlarından her ihraç için ayrıntılı hesap istedi. Özlale'ye göre sorumluluğu sadece TARFİN'in ödeme yapamamasına bağlamak yeterli değil.