A Haber'in aktardığına göre RTÜK, dijital platformlara verilecek para cezalarının abonelik gelirleri üzerinden de hesaplanmasını öngören düzenleme taslağını AK Parti grubuna gönderdi.
RTÜK, dijital platformlara kesilecek para cezalarının çerçevesini genişleten bir düzenleme taslağı hazırladı ve metni AK Parti grubuna iletti. A Haber'in aktardığına göre taslak, ihlal halinde kesilecek cezaların hesabına platformların Türkiye'de elde ettiği abonelik ücretlerinin de eklenmesini öngörüyor.
Mevcut düzenlemede ne eksik
Dijital yayın platformlarına uygulanan idari para cezaları bugün 6112 sayılı Kanun'un 32. maddesine dayanıyor. Hesapta yalnızca platformun ticari iletişim, yani reklam gelirleri dikkate alınıyor; abonelik ücretleri hesabın dışında kalıyor. Reklamın yanında abonelikten de büyük kazanç sağlayan platformlar için kesilen cezanın toplam gelire oranla düşük kaldığı belirtiliyor.
Habere göre taslak, A Haber ve Sabah'ın açtığı bir tartışmanın ardından geldi. Bu tartışmada, dijital mecralardaki müstehcen, çocuk istismarını içeren ve şiddete özendiren yayınlara karşı yaptırımların yetersiz kaldığı savunulmuştu. Değişiklikle cezaların yalnızca reklama bağlı kalmaması ve caydırıcılığın artırılması amaçlanıyor.
Yurt dışındaki örnekler
Haberde başka ülkelerdeki uygulamalar da örnek gösteriliyor. Avrupa Birliği'nin 17 Şubat 2024'te devreye giren Dijital Hizmetler Yasası, kural ihlali yapan şirketlere dünya genelindeki yıllık cirolarının yüzde 6'sına kadar ceza kesilmesine imkan veriyor. AB bu yasa kapsamında X platformuna 120 milyon euro ceza verdi. İngiltere'de uyumsuz şirketler için yıllık cironun yüzde 10'una çıkabilen yaptırımlar planlanıyor.
Dijital telif çalışması da sürüyor
Meclis'te dijital telif alanında da ayrı bir çalışma yürütülüyor. Lisans bedeli ve RTÜK payı ödeyen yerli medya kuruluşları, kendi ürettikleri özgün içeriklerin platformlarda kullanılması ve elde edilen gelirin bölüşülmesi konusunda kural bekliyor. Haberde, Google'ın arama algoritması değişikliklerinin özgün haberlerin görünürlüğünü azalttığı, taklit içeriklerin ise öne çıkabildiği yönünde eleştiriler olduğu aktarılıyor.
TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas, daha önce taslak çalışmasının olgunlaştığını söylemişti. Elmas'a göre platformlar, içerik üreticilerinin emeğinden ciddi kazanç sağlıyor ama bu kazanç sahiplerine yeterince ulaşmıyor; amaç, üreticilerin eserlerinden pay alacağı bir düzen kurmak.
Çalışmalara göre Meta ve Google gibi şirketlerin yükümlülüklerini izlemek üzere bir Dijital Telif Kurulu kurulacak. Kurul, anlaşmaların yapılıp uygulanmasını takip edecek ve taraflar arasındaki uyuşmazlıklarda hakem rolü üstlenecek. Rekabet Kurumu, SPK ve Basın İlan Kurumu gibi kamu kurumlarının da kurulda bulunması düşünülüyor. İhlal saptanırsa ihlalin ağırlığına göre para cezası ya da izin ve lisans iptali gündeme gelecek; vergi sorumlulukları ile telif sözleşmelerine uyum da denetlenecek konular arasında.