Mithat Sancar'dan 'güven-güvence' vurgusu: Silah bırakma sürecin yalnızca bir boyutu

DEM Parti İmralı Heyeti üyesi Sancar, Meclis'te izleme komisyonu kurulmasını isteyerek Öcalan'ın yeni çalışma koşullarına ve sürecin üç boyutuna değindi.

DEM Parti İmralı Heyeti üyesi Mithat Sancar, barış ve demokrasi sürecinin ilerlemesi için TBMM bünyesinde bir izleme komisyonunun kurulması gerektiğini söyledi. Sancar, Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) ile Oxford Üniversitesi'nin iş birliğiyle Ankara'da düzenlenen "Ortadoğu'da Yeni Bir Bölgesel Toplum Sözleşmesi Arayışı" başlıklı konferans kapsamında ANKA Haber Ajansı'na değerlendirmelerde bulundu.

Meclis'in devreye girmesi çağrısı

Sancar, sürecin toplumsallaşması bakımından Meclis'in rolüne dikkat çekti ve izleme komisyonu çağrısını yineledi. Komisyonun kurulması için beklemeye gerek görmediğini söyleyen Sancar, bunun süreci bir anda hızlandırmayacağını, ancak toplumsallaşma ve güven açısından Meclis'in bir izleme komisyonuyla sürece dahil olmasının önemli olduğunu belirtti. Bu adımların bir an önce atılması gerektiğini ekledi.

Öcalan'ın yeni çalışma koşulları

Sancar, PKK lideri Abdullah Öcalan'ın İmralı'da yeni çalışma koşullarına geçtiğini daha önce açıkladıklarını hatırlattı. Çalışma koşullarının daha iyi olduğu bu yerin, önceki yerle aynı kompleksin içinde bulunduğunu da vurguladı. Koşulların sürecin gerektirdiği çalışmaları yürütmek için biraz daha uygun olduğunu söyleyen Sancar, Öcalan'ın koordinatörü olacağı Barış ve Siyasallaşma Kurulu'nun çalışmalarının daha somut ve yoğun hale gelmesi gerektiğini belirtti.

"Güven-güvence diyalektiği"

Karşılıklı güvenin oluşması için güvence olarak tanımlanan somut adımlara ihtiyaç bulunduğunu anlatan Sancar, güvencelerin güveni artırdığını, güven arttıkça sürecin diğer boyutlarında da somut gelişmelerin yaşandığını söyledi. Bu döngüye "güven-güvence diyalektiği" adını verdiğini belirten Sancar, yavaş ilerleyişin bu denklemi zayıflattığını, denklemin zayıflamasının da işleyişte sıkıntılar doğurduğunu ifade etti. Her şeyin bir çırpıda yapılamayacağını, belli adımların zamanı olduğunu kabul eden Sancar, beklemenin de çoğu zaman başka sonuçlar yarattığını kaydetti.

Silah bırakma sürecin tek boyutu değil

Sancar, silah bırakmanın sürecin tek unsuru ve tek boyutu olduğu yaklaşımının bir kenara bırakılması gerektiğini söyledi. Sürecin parçalardan oluşan bir bütün olduğunu belirten Sancar, parçalardan birini sürecin kendisi gibi sunmanın sürecin varlığına dair inancı zayıflatacağını savundu. Sancar'a göre silah bırakma bütünün bir parçası; tüm sorunun çözümüne giden yolun aynı anda açılması ve bu yolda adım atılması bir diğeri. Üçüncü boyut ise Türkiye'de hukuk devleti ve demokrasi adına kurumsal güvencelerin ile uygulamaların düzeltilmesi ve geliştirilmesi. Sancar, bu üç parçanın bir arada ve birbiriyle ilişkili ele alınması gerektiğini söyledi.

DEM Parti Grup Başkanvekili Koçyiğit, fabrikada 21 Ekim'den bu yana yaşanan ölümleri sıraladı ve yaptırım uygulanıp uygulanmadığını sordu. Aynı oturumda Çömez ve Türeli de patlamayı gündeme getirdi.

DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, TBMM Genel Kurulu'nda İzmir Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda bir ay içinde 20 işçinin hayatını kaybettiğini söyleyerek iktidara seslendi. Koçyiğit, "İşçi mezarlığına dönen bu HABAŞ'a kim göz yumuyor?" diye sordu.

Genel Kurul, Meclis Başkanvekili Yusuf Beyazıt başkanlığında toplandı. Oturum, Atatürk'ün ölümünün 88. yıl dönümü nedeniyle yapılan iki dakikalık saygı duruşuyla açıldı. Ardından grup başkanvekilleri gündeme ilişkin konuştu.

Koçyiğit'in sıraladığı olaylar

Koçyiğit, fabrikada Ekim başından bu yana yaşananları tarih tarih anlattı. Taşeron işçisi Hakan Doğan'ın 21 Ekim'de yüksekten düşerek, 20 yaşındaki Eyüp Eğinli'nin 5 Kasım'da iş makinesi lastiğine hava basarken yaşanan patlamada öldüğünü söyledi. 9 Kasım'daki patlamada ise 19 işçinin yaşamını yitirdiğini belirtti. Yaralıların bulunduğunu, ölü sayısının artabileceğini de ekledi.

Koçyiğit, işletmeye ceza kesilip kesilmediğini, şirketin sahibinin kim olduğunu ve kimlerle ilişkisi bulunduğunu sordu. Çalışma Bakanı Vedat Işıkhan'ın aynı gün Menemen'de bir işçinin cenazesine gittiğini hatırlatan Koçyiğit, bakanın ve iktidar milletvekillerinin görevinin cenazede dua etmek olup olmadığını sorguladı. Ölenin, partisinin eski ilçe başkanı Bayram Kınacı'nın kardeşi olduğunu, dört gün önce işe başladığını anlattı.

Denetim eleştirisi

Koçyiğit, bir yılda iş kazalarında 1.900'den fazla işçinin öldüğünü belirterek sorumluluğu Meclis'te oturanlara yöneltti. Bakanın denetimlerde Avrupa'dan daha iyi noktada olunduğunu söylediğini aktaran Koçyiğit, Avrupa'da ya da OECD ülkelerinde böyle yüksek işçi ölümü bulunup bulunmadığını sordu. Bağımsız denetçilerin ve kamu denetiminin neden olmadığını da gündeme getirdi.

Çömez ve Türeli de konuştu

Aynı oturumda Grup Başkanvekili Turhan Çömez, 2026'nın başından bu yana iş cinayetlerinde 1.930 işçinin öldüğünü söyledi. Çömez, Çalışma Bakanı Işıkhan'ın müfettişlerin ciddi bir sıkıntı bulmadığına dair sözlerini eleştirdi, bakanın bu görevi yapamayacağını düşündüğünü söyledi. Çömez ayrıca aynı dönemde 66 çocuğun da iş cinayetlerinde öldüğünü belirtti ve fabrikanın geçmişteki kazalarını yıl yıl sıraladı ve HABAŞ'ta iktidar döneminde 34 işçinin hayatını kaybettiğini öne sürdü.

CHP Grup Başkanvekili Rahmi Aşkın Türeli ise iş cinayetlerinin münferit olmadığını, 2013 ile Ekim 2026 arasında en az 26 bin 790 işçinin hayatını kaybettiğini söyledi. Türeli, CHP'nin bir heyet oluşturduğunu, heyetin fabrikada inceleme yaptığını ve hazırlanacak raporun kamuoyuyla paylaşılacağını bildirdi.