Gamze Taşcıer, şirketin kendi raporundaki kaza ve eğitim rakamlarını hatırlatarak 17 işçinin öldüğü patlamanın Meclis'te araştırılmasını istedi.
YENİ Parti Ankara Milletvekili Gamze Taşcıer, İzmir Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 17 işçinin öldüğü patlamanın her yönüyle incelenmesi için TBMM Başkanlığı'na Meclis araştırması önergesi verdi. Taşcıer, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın denetim görevini nasıl yerine getirdiğinin de açıklığa kavuşturulması gerektiğini söyledi.
Bakanın teftiş açıklaması hatırlatıldı
Taşcıer, patlamadan altı gün önce, 3 Kasım'da Bakan Vedat Işıkhan'ın Meclis'te 11 bin 39 teftiş yaptıklarını ve saptanan uygunsuzlukların yüzde 90'ını giderdiklerini anlattığını hatırlattı. Patlamanın ardından Işıkhan'ın işletmede daha önce ciddi bir sorun belirlenmediğini söylediğini belirten Taşcıer, bakana, sorun görülmediği söylenen bir fabrikada 17 işçinin ölmesinin ardından tam olarak neyin denetlendiğini sordu.
Şirketin kendi raporundaki veriler
Taşcıer, HABAŞ'ın 2025 Sürdürülebilirlik Raporu'nu incelediklerini söyledi. Aktardığı rakamlara göre kayıp günlü iş kazası sayısı 2024'te 147 iken 2025'te 229'a çıktı; bu yüzde 55,8'lik bir artış anlamına geliyor. Taşeron işçilerin geçirdiği kazalar 38'den 83'e yükseldi ve artış yüzde 118,4 oldu. İş sağlığı ve güvenliği eğitim saatleri ise 65 bin 700'den 8 bin 697'ye geriledi; Taşcıer bunu yüzde 86,8'lik bir düşüş olarak yorumladı.
Şirketin 2025'te 2 bin 99 doğrudan çalışan için 6 milyon 635 bin 748 çalışma saati bildirdiğini belirten Taşcıer, kendi hesaplamasına göre işçi başına yıllık yaklaşık 3 bin 161, haftalık ortalama 60,8 saat çalışma süresi ortaya çıktığını söyledi. Yasal haftalık çalışma süresinin 45 saat olduğunu hatırlatan Taşcıer, fazla mesai ve dinlenme sürelerine ilişkin kayıtların açıklanmasını istedi.
Ana metal sanayiinde 16 yılın bilançosu
Taşcıer, SGK verilerine dayanarak 2010-2025 arasında ana metal sanayiinde 251 bin 767 sigortalının iş kazası geçirdiğini, 432 işçinin yaşamını yitirdiğini ve 626 meslek hastalığı kaydedildiğini söyledi. Bu dönemde her gün ortalama 43 işçinin iş kazası geçirdiğini, yaklaşık her 14 günde bir işçinin öldüğünü aktardı. İş kazaları nedeniyle 3 milyon 165 bin 664 gün geçici iş göremezlik kaydedildi.
Taşcıer'in verdiği rakamlara göre 2010-2017 döneminde 180 olan işçi ölümü, 2018-2025 döneminde 252'ye çıktı; iki eşit dönem arasındaki artış yüzde 40. 2025'te iş kazası geçiren sigortalı sayısı yüzde 5,6 azalırken ölen işçi sayısı 24'ten 31'e yükseldi.
Güvenlik harcaması ve Meclis'e belge talebi
HABAŞ'ın raporuna göre şirketin 2025'teki konsolide net satışları yaklaşık 145 milyar lira, ham çelik üretimi 3,88 milyon ton oldu; açıklanan yatırım taahhüdü ise yaklaşık 36 milyar lira. Taşcıer, böylesine büyük bir şirketin işçilerin can güvenliğine ne kadar bütçe ayırdığının ortaya konmasını istedi. Taşcıer'e göre incelenmesi gerekenler arasında vinç ve benzeri ekipmanın güvenliği, gaz hatlarının durumu, bakım faaliyetleri, eğitimler ve taşeron işçilerin maruz kaldığı riskler de var.
Taşcıer ayrıca Bakanlığın şirkete dair eski denetim tutanaklarını, verdiği uyarıları, uyguladığı yaptırımları ve işverenin cevaplarını Meclis'e göndermesini istedi.