Trump'tan göçmenlik itirafı: Sınır dışı uygulamaları 'fazla sert olmuş olabilir'

ABD Başkanı Trump, CBS'e verdiği röportajda seçim yenilgisini değerlendirdi; uzun süredir ABD'de yaşayan göçmenlere yönelik uygulamaların aşırıya kaçmış olabileceğini söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, CBS'te yayımlanan "60 Minutes" programına verdiği röportajda Cumhuriyetçilerin seçimlerdeki kayıplarını değerlendirdi ve göçmenlik uygulamalarının bazı yönlerinin fazla sert olmuş olabileceğini söyledi. Trump, uzun süredir ABD'de yaşayan ve ağır suç işlememiş göçmenlerin sınır dışı edilmesine atıfla "Çok sertti. Sanırım fazla sert olmuş olabilir" dedi.

Seçim yenilgisinin sorumluluğu

Trump, kamuoyu desteğindeki düşüşe rağmen seçim sonuçlarının sorumluluğunu doğrudan üstlenmedi. Cumhuriyetçi adayların onun popülaritesinden yeterince yararlanamadığını savundu. Yenilgiyi İran süreci ve yönetimin iletişim stratejisindeki eksiklerle ilişkilendiren Trump, binlerce düzensiz göçmenin gözaltına alınmasına ve sınır dışı edilmesine yol açan uygulamaların da kamuoyunda tepki çektiğini kabul etti. Özellikle 10 yıl ya da daha uzun süredir ABD'de yaşayanlara yönelik adımları eleştirdi. Bu açıklama, seçim kampanyasının temel başlıklarından biri olan göçmenlik politikasının Cumhuriyetçiler için siyasi bir sorun haline geldiğine dair değerlendirmeleri güçlendirdi. Haberde, yönetimin uygulamalarında somut bir değişikliğe gidilip gidilmeyeceğinin henüz belli olmadığı, sert göç politikalarının savunucusu Stephen Miller'ın yönetimdeki etkisini sürdürmesinin de belirsizliği artırdığı aktarıldı.

Vance, Rubio ve 2028 sorusu

Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance'in seçim kayıplarının nedenleri arasında İran savaşını gösterdiği makaleye genel olarak destek verdi. Yine de Vance'in askeri harekata ilişkin tutumunu daha açık ifade etmesini istediğini, kendi kararının aynı yönde olacağını söyledi. Vance'in makaleyi yayımlamadan önce kendisine danıştığını belirten Trump, ona "Ne hissediyorsan onu yaz" dediğini aktardı.

Trump, olası başkanlık adaylığında Vance'i destekleyip desteklemeyeceği sorusuna kesin yanıt vermedi; destekleyebileceğini ancak bunun zorunlu olmadığını, seçim sürecine karışmamanın daha doğru olabileceğini söyledi. Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun performansını öven Trump, Cumhuriyetçi Parti'de başka başarılı isimler bulunduğunu belirtip başka bir adayın adını vermedi.

Rakipler ve ailenin kripto yatırımları

Siyasi rakiplerini affedip affetmeyeceği sorulan Trump, "Bazı düşmanlarımdan nefret ediyorum" dedi ve şu aşamada rakiplerini affedebileceğini düşünmediğini söyledi.

Röportajda Trump ailesinin ticari faaliyetleri ve kripto para yatırımları da soruldu. Trump, mal varlığının yönetimini oğlunun üstlendiğini ve yatırımların Wall Street'teki büyük şirketler üzerinden yürütüldüğünü savundu. Şirketlerinin ticari kararlarında doğrudan rol almadığını, hangi varlıkların alınıp satıldığını bilmediğini öne sürdü. Haberde, Trump ve oğullarının ikinci dönem öncesi kurduğu kripto girişimlerinden 1 milyar dolardan fazla gelir elde ettiği belirtiliyor.

Yakın Doğu Haber'in analizine göre İsrail'de hükümeti kurma görevini alan Eisenkot için azınlık hükümeti, Haredi'li koalisyon ve Likud'dan geçişler masada; başarısızlık Netanyahu'nun iktidarda kalma süresini uzatabilir.

İsrail'de hükümet kurma görevi verilen Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot'un önünde birden fazla yol var, ancak hiçbiri Netanyahu döneminin kapandığını garanti etmiyor. Yakın Doğu Haber'in (YDH) analizine göre Netanyahu'ya karşı duran kampın kendi içindeki görüş ayrılıkları, koalisyon pazarlıklarını zorlaştırıyor.

Netanyahu karşıtı kampta esneme belirtisi

YDH'ye göre bu kamp son günlerde şartlarını biraz gevşetmeye başladı. Avigdor Lieberman'ın, Haredi partilerle anlaşma ihtimalini görüşmeye açık olduğunu söylemesi bu değişimin göstergelerinden sayıldı. Kampın isimleri, girişim başarısız olup seçime gidilirse Netanyahu'nun aylarca geçici hükümetin başında kalabileceğini biliyor.

Eisenkot'un masadaki seçenekleri

YDH üç senaryoyu sıralıyor. İlki, Arap partilerin koalisyona girmeden dışarıdan destek verdiği bir azınlık hükümeti; ancak bu formül Netanyahu karşıtı Yahudi partiler arasında hâlâ tartışmalı. İkincisi, Haredi partilerini de içeren ve Arap vekillerin desteğine gerek kalmadan Knesset'teki 120 sandalyenin 61'ine ulaşacak bir koalisyon. Üçüncüsü ise Likud'dan bazı milletvekillerinin saf değiştirip "Değişim Kampı"na geçmesi; analiz bunun yakın vadede olmasını zor görüyor.

Eisenkot, ülkenin güvenlikte, siyasette ve toplumsal alanda olağanüstü bir dönemden geçtiğini öne sürerek "ulusal acil durum hükümeti" için çağrı yaptı. Bunun gerçekleşmesi, tarafların kısa süre öncesine kadar imkânsız görülen karşılıklı tavizleri vermesine bağlı.

Netanyahu'nun elindeki güvenlik kozu

Geçici hükümetin başındaki Netanyahu, güvenlik politikasını yürütme ve karar verme noktasında geniş bir manevra alanına sahip. Analize göre bu, krizin gidişatını değiştirmek için askerî gerilimi artırma ihtimalini akla getiriyor. Böyle bir adım, Netanyahu'nun liderliğinde ya da ortaklığında kurulacak bir birlik hükümetinin yolunu açabilir; ama rakipler arasındaki ayrılığı büyütüp Eisenkot'un koalisyon girişimini de güçleştirebilir.

YDH, büyük çaplı bir savaşa karar vermenin Netanyahu'nun tek başına alabileceği bir adım olmadığını vurguluyor. Ordunun, ivedi bir güvenlik gerekçesi olmayan kapsamlı bir çatışmaya ne kadar hazır olduğu ile ABD'nin tavrı bu hesabı kısıtlıyor. Gerilimin siyasi güçleri Netanyahu'nun çevresinde birleştireceği de garanti değil; rakip partiler aksine farklarını bir kenara bırakıp yeni hükümeti daha çabuk oluşturabilir.

Krizin yönünü belirleyecek asıl unsur, Eisenkot'un gerekli çoğunluğu kendi saflarındaki ve dışarıdaki partilerle anlaşarak oluşturup oluşturamayacağı. Müzakereler tıkanırsa erken seçim yeniden masaya gelecek; bu durum Netanyahu'nun geçici başbakanlık süresini uzatacak.