ABD'de 2028 yarışı ısınıyor: Demokratlarda Newsom, Pritzker ve Shapiro sahada, net favori yok

Ara seçim kampanyalarının ardından valiler ve eski başkan adayları erken ön seçim eyaletlerinde turlara çıktı; Kasım 2028 için henüz resmen aday açıklayan yok.

ABD Kongresi için yürütülen ara seçim kampanyaları sona erdi ve gözler Kasım 2028'deki başkanlık seçimine çevrildi. Şarku'l Avsat Türkçe'nin derlemesine göre Demokrat Parti'de birçok isim şimdiden hazırlık yapıyor, ancak öne çıkan belirgin bir aday yok. Henüz resmen adaylığını açıklayan da bulunmuyor.

Cumhuriyetçilerde yarış daha sakin

Anayasa, Trump'ın üçüncü kez seçilmesine engel olduğu için Cumhuriyetçi cephede aday yarışı daha az kalabalık görünüyor. Olası halef olarak Başkan Yardımcısı JD Vance ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun adı geçiyor.

Valiler erken ön seçim eyaletlerinde

Demokrat valiler bağış toplayarak, seyahat ederek ve ulusal görünürlüklerini artırarak öne çıkmaya çalışıyor. Kentucky Valisi Andy Beshear, bu yıl Demokrat Valiler Birliği'nin başına geçti; siyasi eylem komitesinde 2 milyon doların üzerinde kaynak bulunuyor. Beshear, Nevada, New Hampshire ve Güney Carolina'da etkinliklere katıldı, eylülde de 2028'de aday olabileceği sinyalini verdi. Yazı, onun güçlü yönü olarak Cumhuriyetçilerin ağırlıkta olduğu Kentucky'de, Trump'ın 2024'te 30 puanı aşkın farkla öne geçtiği eyalette, iki kez vali seçilmesini, zayıf yönü olarak ise eyalet dışında yeterince tanınmamasını gösteriyor.

California Valisi Gavin Newsom şubatta anı kitabını yayımladı ve siyasi eylem komitesinde yaklaşık 7 milyon dolar var. Newsom eylülde CNN'e, 2024'te Trump'a yenilen eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris yarışa girerse aday olmayacağını söyledi. Haziranda ise Trump'ı, başkanlık adaylığını düşündüğü için Adalet Bakanlığı'nı kendisi ile eşi hakkında soruşturmaya yönlendirmekle suçladı. Yazıya göre Newsom'un artısı Trump'a yönelik sert eleştirilerle kazandığı ülke çapındaki tanınırlık; eksisi ise California'nın benzin fiyatları, vergiler ve evsizlik gibi başlıklarda Cumhuriyetçilerin hedefi olabilmesi.

Illinois Valisi JB Pritzker erken ön seçim eyaletlerini gezdi ve 1 Kasım'da NBC'nin Meet the Press programında adaylık ihtimalini dışlamadı. Pritzker 3 Kasım'da yeniden vali seçildi. Pennsylvania Valisi Josh Shapiro da bu yıl anı kitabını yayımladı, ekimde ulusal çapta bağış toplayabilecek bir siyasi eylem komitesi kurdu ve 3 Kasım'da yeniden seçildi. Shapiro nisan ayında, Demokratların ara seçimin ardından ülkenin yönü hakkında bir tartışma yürütmesi gerektiğini belirterek "Bu tartışmanın bir parçası olacağım" demişti.

Yazı, Maryland Valisi Wes Moore'un aday olmayacağını açıkladığını, Michigan Valisi Gretchen Whitmer'in ise mayısta aday olmayacağı izlenimi verdikten sonra ekimde adaylık ihtimalini dışlamadığını aktardı.

Eski başkan adayı Buttigieg

2020'de Demokrat adaylığı kazanamayan Pete Buttigieg, Biden yönetiminde Ulaştırma Bakanı olarak görev yapmıştı. Komitesinde yaklaşık 7 milyon dolar kaynak var ve erken ön seçim eyaletlerini dolaştı. Ağustosta bir podcast yayınında adaylık planı sorulunca "Aday olmaya, olmamaktan daha yakınım" yanıtını verdi. Yazıya göre güçlü yönü münazara becerisi ve Fox News gibi muhafazakâr platformlarda da Cumhuriyetçileri eleştirmekten çekinmemesi; zayıf yönü 2020 kampanyasında siyah seçmenler arasındaki zayıf performansı ve yönetim deneyiminin sınırlı olması.

Seçim yenilgisinin ardından ülkeden ayrılan Flavio Bolsonaro, New York Times'a konuştu. Yardım aldığı iddialarını reddetti, yeniden seçimde aday olacağını söyledi.

Brezilya'daki ikinci tur seçimini kaybeden Flavio Bolsonaro, ABD'ye nasıl ulaştığına dair soruya yanıt vermedi. Senatör, The New York Times'a konuştu ve bu konuda "Bu sırrı mezara götüreceğim" dedi.

Yardım aldığı iddialarını reddetti

Bolsonaro, Brezilya'dan ayrılırken herhangi bir hükümetten ya da resmi bir kurumdan destek aldığı yönündeki iddiaları reddetti. Kararın eşiyle birlikte aldıkları, anlık ve kendiliğinden gelişen bir karar olduğunu savundu. Ülkeden tek başına ayrıldığını söyledi.

Bolsonaro, 25 Ekim'deki ikinci tur seçiminin ardından ev hapsindeki babası, eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'yu ziyaret ettiğini anlattı. Babasının kendisine nereye varmak istediklerini bilip bilmediğini sorduğunu, kendisinin de gerekeni yapmaya hazır olduğunu söylediğini aktardı.

Hapis ve seçim sonucu açıklamaları

Kara para aklama ve yolsuzluk suçlamalarıyla karşı karşıya olan Bolsonaro, bunların tamamını reddetti. Brezilya'ya dönmesi halinde hapse gireceğini bildiğini de söyledi. Oy sayımının "matematiksel olarak imkansız" sonuçlar ortaya çıkardığını öne sürerek seçim sonuçlarına dair şüphelerini yineledi. ABD'de kalmasına izin verdiği ve sürece taraf olmadığı için ABD Başkanı Donald Trump'a teşekkür etti. Yeniden seçim yapılırsa tekrar aday olacağını da ekledi.

Ayrılışın arka planı

Bolsonaro'nun pasaportuna el konulmasına karar verilmişti. Buna rağmen ülkeden gizlice bir uçakla ayrıldığı ortaya çıktı. Haberlere göre önce Arjantin'e, oradan Ekvador'a geçti. Devlet Başkanı Lula da Silva, yurt dışına çıkış yasağına rağmen yapılan bu ayrılışı "utanç verici" diye nitelemişti.

Brezilya basınına göre Federal Yüksek Mahkeme, babasının hayatını anlatan "Dark Horse" adlı filmin yasa dışı finansmanına ilişkin iddialar kapsamında Bolsonaro hakkında soruşturma yürütüyor. O Estado de S. Paulo ve O Globo gazeteleri de Bolsonaro'nun, avukatı Willer Tomaz ile bağlantılı bir başka kara para aklama soruşturmasında şüpheli olduğunu yazdı. Trump ise Brezilya'daki seçim sonuçlarını şüpheyle karşıladığını ve Bolsonaro ailesinin ABD'ye girişine izin verdiğini söylemişti.