Bianet'te yayımlanan bir yazıda yazar, bütçe gelirinin ağırlıklı olarak ücretlilerden alınan vergilere dayandığını, harcamalarda ise savunma ve güvenliğin sağlık ve eğitimin önünde yer aldığını savundu.
Bianet'te yayımlanan bir köşe yazısında yazar, Cumhurbaşkanlığının hazırladığı 2027 Merkezi Yönetim Bütçe Teklifi'ni gelir ve harcama dağılımı açısından değerlendirdi. Yazar, bütçenin yine denk hazırlanmadığını, 4,1 trilyon liralık açık öngörüldüğünü ve gelirlerin giderlerin ancak yüzde 84,8'ini karşılayabildiğini yazdı. Görüşlerini teklifin ek cetvellerindeki rakamlara dayandıran yazara göre bütçenin yükünü ağırlıklı olarak ücretliler ve dar gelirliler taşıyacak.
Gelirin kaynağı: dolaylı vergiler ve ücretler
Yazar, bir önceki yazısında 25,4 trilyon liralık toplam bütçe gelirinin 22,1 trilyon lirasının vergilerden geldiğini aktardığını hatırlattı. Vergi gelirlerinin 9,3 trilyon lirası, yani yüzde 42,1'i dolaylı vergilerden sağlanacak. Kazanç ve gelir vergileri 8 trilyon lirayla yüzde 35,9'luk ikinci büyük kalem. Şirketlerin ödeyeceği kurumlar vergisi bu grubun yalnızca yüzde 29,8'ini, yani 2,4 trilyon lirayı oluştururken, yüzde 70'inden fazlası olan 5,6 trilyon lirayı ise maaş ve ücret kesintileri ile serbest çalışanların ödediği götürü vergiler oluşturacak.
Harcamada öne çıkan kalemler
Yazarın hesabına göre savunma ve güvenlik programlarına 3,3 trilyon liradan fazla kaynak, yani bütçenin yüzde 12,3'ünden çoğu ayrıldı. Sağlığın korunması için ayrılan pay 586,9 milyar lira ile yüzde 2,2'nin altında kaldı; tedavi hizmetlerine ise 1,5 trilyon lira, yani yüzde 5,6 ayrıldı. Yükseköğretimin payı yüzde 3,3, ortaöğretiminki yüzde 2,6 olarak aktarıldı. Sosyal güvenliğe bütçenin yüzde 10,6'sı giderken sanat ve kültür için ayrılan tutar 19,8 milyar lirayla on binde 7,3'te kaldı.
Yazar kurum karşılaştırmaları da yaptı. Diyanet İşleri Başkanlığı'na ayrılan 229 milyar lira, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın (50,6 milyar lira), Dışişleri Bakanlığı'nın (64,4 milyar lira), Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın (95,2 milyar lira) ve Ticaret Bakanlığı'nın (104,3 milyar lira) bütçelerinin üzerinde. Devlet Tiyatroları (7,4 milyar lira) ile Devlet Opera ve Balesi'nin (6,8 milyar lira) bütçelerinin toplamı ise toplam bütçenin on binde 5,2'sine denk geliyor.
Savunma ve güvenlik kurumları ile Sağlık Bakanlığı
Yazar, Sağlık Bakanlığı'na ayrılan yaklaşık 1,97 trilyon liranın bütçenin yüzde 7,2'sini oluşturduğunu belirtti. Milli Savunma Bakanlığı, Savunma Sanayi Başkanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü için ayrılan 2,84 trilyon lira ise bütçenin yüzde 10,4'ü. Yazar, savunma ve güvenlik başlıklarını yazısında savaş harcaması olarak yorumladı.
Yazarın sonuç yorumu
Yazar, 2027 bütçesinin hem gelir kaynaklarının hem de bölüşümünün emekçilerin aleyhine olduğunu savundu. Çözüm olarak da bütçeye yönelik eylemlerin sendikaların, partilerin ve meslek örgütlerinin ortak talepler etrafında bir araya gelmesiyle yapılmasını önerdi.