Çin Komünist Partisi 21. Kongre için 2 bin 360 delege seçecek: Süreç beş aşamada yürütülecek

ÇKP, 2027'nin ikinci yarısında Beijing'de toplanacak 21. Ulusal Kongre için delege seçim sürecini resmen başlattı. Delegelerin en az yüzde 15 fazla adayla belirlenmesi öngörülüyor.

Çin Komünist Partisi (ÇKP), 2027'nin ikinci yarısında Beijing'de toplanması planlanan 21. Ulusal Kongre'ye hazırlanıyor. Kongrede yer alacak 2 bin 360 delegenin saptanması için seçim süreci resmen devreye girdi. Parti Merkez Komitesi'nin Teşkilat Dairesi'nde görevli bir yetkili, sürecin neden önemli olduğunu, nasıl işleyeceğini ve adaylarda hangi niteliklerin aranacağını açıkladı.

Kongrede yeni yönetim seçilecek

Yetkililer, kongrenin Çin'in sosyalist modernleşme yolunda ilerlediği ve İkinci Yüzyıl Hedefi'ni gerçekleştirmeye çalıştığı hassas bir döneme denk geldiğini söyledi. Toplantıda yeni Merkez Komitesi ve Merkez Disiplin Denetleme Komisyonu belirlenecek. Delegeler, 101 milyonu aşan üyeyi ve 5,4 milyondan fazla parti örgütünü temsil edecek. Yetkililere göre kongre, yönetimin güçlendirilmesi, ülkenin uzun dönemli istikrarını koruması ve kalkınma hedeflerine ulaşması bakımından belirleyici.

Genel Sekreter Xi Jinping'in hazırlık çalışmalarını yakından izlediği kaydedildi. Xi'nin konuyla ilgili çeşitli raporları dinlediği, Siyasi Büro ve Siyasi Büro Daimi Komitesi oturumlarını yönettiği, bu oturumlarda delege seçimine dair genelgenin görüşülüp onaylandığı aktarıldı. Sürecin temel ilkesi, partinin merkezî ve birleşik liderliğinin korunması olarak ifade edildi.

Adaylarda aranan nitelikler

Adaylar; siyasi tutumları, siyasi değerlendirme becerileri, düşünme ve uygulama kapasiteleri ve dürüstlükleri açısından bütünüyle değerlendirilecek. Delegelerin ekonomiden bilim ve teknolojiye, savunmadan güvenliğe, adaletten eğitime, kültürden sağlığa, sporda sosyal yönetime kadar çok farklı alanlardan gelmesi amaçlanıyor. Yeni ekonomik sektörlerde ve yeni çalışma biçimlerinde yer alan üyelerin de temsil edilmesi gözetilecek. Başarılı işçilerin, çiftçilerin ve farklı mesleklerde öne çıkan üyelerin aday gösterilmesi teşvik edilecek. Kadınlar ile etnik azınlık mensubu üyelerin delegeler arasında belirli oranlarda bulunması da sağlanacak.

Üretim ve hizmet sahasındakilere pay

Üretimde ve hizmet sektöründe doğrudan çalışan üyelerin payına özel önem verilecek. Eyalet düzeyindeki bölgeler, merkezî mali kuruluşlar ve merkezî kamu işletmeleri adına seçilecek delegelerin en az üçte biri sahada çalışan üyelerden oluşacak. Merkezî parti ve devlet kurumlarında bu oran için hedef en az yüzde 15. Yeni iktisadi modellerin ve çalışma biçimlerinin öne çıktığı bölgelerde, bu alanlarda çalışan başarılı üyelerin aday gösterilmesi öncelik taşıyacak.

Beş adımlı süreç

Seçim beş adımda tamamlanacak: aday önerilmesi, seçim birimlerinin değerlendirmesi, ön aday listesinin çıkarılması, resmî listenin belirlenmesi ve oylama. Aday sayısı, seçilecek delege sayısını yüzde 15'ten fazla aşmak zorunda olacak. Seçilen delegeler, kongreden önce bir yeterlilik değerlendirme komitesinin ayrıca incelemesinden geçecek. Yetkililer, siyasi ve örgütsel disiplinin sürmesi ile oy satın alma gibi ihlallerin önüne geçilmesi için sıkı denetim yapılacağını duyurdu.

Levent Özadam, kendisine ulaşan 6 Aralık seçimi anketini telefonla yapıldığı için eleştirdi; paylaştığı sonuçlara göre kararsızlar dağıtıldığında CTP yüzde 37,14, UBP yüzde 32,79 çıkıyor.

Kıbrıs Postası yazarı Levent Özadam, yazısında KKTC'de 6 Aralık'ta yapılacak milletvekilliği genel seçimi öncesinde yayılan anket sonuçlarını eleştirdi. Özadam, anket furyasının hız kesmediğini, çoğunun kendi değerlendirmesine göre algı operasyonuna yönelik olduğunu ve arkasında siyasetçilerin bulunduğunu düşündüğü, adını daha önce duymadığı haber sitelerinin türediğini savundu. Bir adayın göklere çıkarılıp tarihi sonuçlar vaat edilmesine de tepki gösterdi.

'Telefonla yapılan ankete hiç inanmadık'

Özadam, geçen hafta kendilerine Türkiye'den marka bir şirketin kamuoyu yoklaması sonuçlarının ulaştığını yazdı. Çalışmanın profesyonel göründüğünü, sayfalarca analiz raporu içerdiğini belirten yazar, asıl sorunun anketin yüz yüze değil telefonla yapılması olduğunu söyledi. Kalabalık bir ekibin sahaya inip yüz yüze soru sormamasını sorgulayan Özadam, bugüne kadar telefonla yapılan hiçbir anket sonucuna inanmadığını, bu tür çalışmalarda hep bir bit yeniği aradığını ifade etti.

Özadam'ın aktardığı sonuçlar

Yazar, anket raporunu kendi yorumu olmaksızın aktardı. Rapora göre araştırma 28 Ekim-2 Kasım 2026 tarihlerinde KKTC genelinde 735 kişiyle telefonla yapıldı. Yüz yüze yürütülen ilk ankette 814 kişiyle ±yüzde 2 hata payı bulunurken, telefonla yapılan ikinci ankette hata payı ±yüzde 3,61'e çıktı. Ham oranlara göre CTP yüzde 31,57, UBP yüzde 27,89, YDP yüzde 10,34 aldı; seçmenin yüzde 15,10'u tercih belirtmedi. Kararsız oranı ilk ankette yüzde 13,10 olarak ölçülmüştü.

Kararsızlar oransal olarak dağıtıldığında CTP yüzde 37,14, UBP yüzde 32,79, YDP yüzde 12,25 düzeyine ulaştı; TDP yüzde 6,12 ile baraj üstünde kalıyor. Raporda, telefon anketinde görüşülenlerin ilçeleri bilinmediği için ilçe kırılımlarının ölçülmediği, ilçelerin seçmen payları ve önceki seçim sonuçlarına göre tahmin edildiği belirtiliyor.

Sandalye dağılımı simülasyonu

İlçelere ayrı ayrı D'Hondt yöntemi uygulanan simülasyona göre 50 sandalyeden 22'si CTP'ye, 20'si UBP'ye, 7'si YDP'ye, 1'i TDP'ye düşüyor; hiçbir parti tek başına 26 sandalyelik çoğunluğa ulaşamıyor. Raporda bu dağılımın bir seçim tahmini olmadığı, Lefkoşa, Gazimağusa ve Girne'de son sandalyelerin dar farkla belirlendiği ve küçük oran değişimlerine duyarlı olduğu da kaydedildi. Raporun yorum bölümünde, adayların kesinleşmesinin ardından bazı partilerde yaşanan iç tartışmaların oy tercihlerini sınırlı ölçüde etkilemiş olabileceği, ilk ankete kıyasla hiçbir partinin dağıtılmış oranının 1,5 puandan fazla değişmediği belirtiliyor. Aynı metin, araştırmanın nedensellik ölçmediğini, değişimlerin aday listelerine ya da parti içi tartışmalara bağlanmasının kesin bulgu değil yalnızca yorum sayılması gerektiğini ve sonuçların ölçüm anına ilişkin bir kesit sunduğunu hatırlatıyor.