Erdoğan sivil gemilere yönelik saldırıları kabul etmediklerini söyledi; Zelenskiy ise Karadeniz Tahıl Koridoru için çalışma konusunda mutabık kaldıklarını ve kasımda üçlü müzakerelerin başlamasının beklendiğini açıkladı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 31 Ekim'de İstanbul'da Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi'nde bir araya geldi. Erdoğan'ın çağrısıyla ülkeye gelen Zelenskiy, ikili ve heyetler arası görüşmelerin ardından Erdoğan'la ortak basın toplantısı düzenledi. İki lider de konuşmalarında Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğine ağırlık verdi: Erdoğan sivil gemilere yönelik saldırıları kabul edemeyeceklerini belirtti, Zelenskiy ise tahıl koridoru için çalışma konusunda mutabık kaldıklarını duyurdu.
Masada kimler vardı
BBC Türkçe'nin aktardığına göre Türkiye'yi görüşmede Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın temsil etti. Ukrayna heyetinde ise Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ile eski Savunma Bakanı Rüstem Umerov yer aldı. Ana başlıklardan biri Karadeniz'in güvenliğiydi.
Erdoğan'dan barış ve diplomasi mesajı
Erdoğan, savaşın yol açtığı kayıpların ve yıkımın her geçen gün büyüdüğünü söyleyerek hayatını kaybedenler için Zelenskiy'e ve Ukrayna halkına yeniden taziyelerini iletti. Görüşmede Ukrayna'da barışı sağlamaya dönük son dönemdeki çabaların ve Karadeniz'deki güvenlik durumunun ayrıntılı biçimde ele alındığını anlattı.
Savaşı diplomasi yoluyla bitirmeyi hedefleyen girişimlerin, özellikle ABD Başkanı Donald Trump'ın katkısıyla yeniden hız kazanmasından memnun olduklarını belirten Erdoğan, Türkiye'nin ev sahipliğinde Ukrayna ile Rusya arasında yürütülen müzakerelerin diplomasiyle somut sonuç alınabildiğini gösterdiğini hatırlattı. Konuşmasında "adil bir barışın kaybedeni olmaz" diyen Erdoğan, barışın önünü açmak için her türlü gayreti göstermeye hazır olduklarını vurguladı.
Karadeniz'de sivil gemilere yönelik saldırılara tepki
Erdoğan, savaşın ilk gününden beri bölgede güvenlik ve istikrarı korumaya çalıştıklarını, ancak son dönemde artan tırmanışla çatışmaların bu denize de sıçradığını gördüklerini söyledi. Sivil gemilere yönelik saldırıların ve gerilimi yükseltecek adımların kimseye fayda getirmeyeceğini belirten Erdoğan, bu tür saldırıların kimden gelirse gelsin kabul edilemeyeceğini söyledi. Tüm tarafları sorumlu davranmaya çağırdı.
BBC Türkçe, bölgedeki tabloya dair bağlam da verdi. Habere göre son aylarda bu denizdeki ticari gemilere insansız hava aracı ve füzeyle yapılan saldırılar çoğaldı; Türk sahipli ya da Türk mürettebatlı bazı gemiler de bu saldırılardan etkilendi. Ekim ayının başında Romanya açıklarında, ardından Bulgaristan açıklarında vurulan gemilerde ölenlerin sayısı en az 12'ye ulaştı; kayıplar arasında Türk vatandaşları da bulunuyordu. BBC Türkçe aynı sayfada, Karadeniz'de vurulan Türk sahipli bir gemideki 10 kişilik mürettebatın tamamının öldüğünü bildiren bir habere de yer verdi.
Erdoğan, seyrüsefer emniyetini yeniden kurmak için taraflarla görüşmeyi sürdüreceklerini, konuyu Rusya ile de ele alıp süreci ilerletmeyi amaçladıklarını açıkladı. Bir uzlaşıya varılmasının, Ukrayna'daki kalıcı barış girişimlerini hızlandıracağı kanaatinde olduğunu da sözlerine ekledi.
Zelenskiy: Tahıl koridoru ve kasımda üçlü müzakere
Erdoğan'ın ardından konuşan Zelenskiy, gün boyunca önemli görüşmeler yaptıklarını ve somut konular üzerinde durduklarını söyledi. Görüşmelerin önemli bir bölümünü Karadeniz'e ayırdıklarını belirten Zelenskiy, Rusya'nın 2014'ten bu yana süren saldırgan tutumunun durumu daha da kötüleştirdiğini öne sürdü.
Zelenskiy, Erdoğan'la birlikte Karadeniz Tahıl Koridoru'nu hayata geçirmek için çalışmakta anlaştıklarını açıkladı. Amaçlarının koridorun etkin biçimde işlemesi olduğunu söyleyen Zelenskiy, bunun için denizde güvenliğin tesis edilmesinin hayati olduğunu vurguladı. Türkiye'de toplantılar düzenleme ihtimalinin de görüşüldüğünü bildirdi. BBC Türkçe'ye göre Zelenskiy ayrıca, Rusya ile Ukrayna arasında kalıcı barışı hedefleyen görüşmelerin kasımın ilk yarısında Washington'ın arabuluculuğuyla üç tarafın katılımıyla başlamasının beklendiğini doğruladı.
Ticaret ve yeniden imar
Erdoğan, Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve bağımsızlığına bağlılıklarını bir kez daha teyit ettiklerini söyledi. İki ülkenin 2022'de imzaladığı serbest ticaret anlaşmasının ekimin ilk gününden itibaren geçerli olmasını ikili ekonomik ilişkiler için önemli bir adım olarak niteledi ve anlaşmanın 10 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine yaklaştırdığını söyledi. Savaşın güç şartlarında Ukrayna'dan ayrılmayan Türk şirketlerinin ülkenin yeniden imarına da önemli katkı sunacağına inandığını dile getiren Erdoğan, konuşmasını Zelenskiy'e ziyaretinden dolayı teşekkür ederek tamamladı.