Kalın, ORSAM-Oxford konferansında silahsızlanmanın sürecin yalnızca bir ayağı olduğunu söyledi; MGK onayı ve mevcut paketin dışında kalan PKK mensupları için ek yasalar planlandığını belirtti.
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, barış ve demokratikleşme sürecinin beklenen hızda ilerlemediğini söyledi. Kalın, PKK'nin lider kadrosundan kaynaklanan bazı kaygı ve dirençlerin bulunduğunu belirtti. Açıklamalar, Ankara'da ORSAM ile Oxford Üniversitesi Küresel Tarih Merkezi bünyesindeki Küresel Düzen Programı'nın birlikte düzenlediği "Ortadoğu'da yeni bir bölgesel toplum sözleşmesi arayışı" konferansında, Oxford'dan Galip Dalay'ın sorularına yanıt olarak yapıldı.
Sürecin iki ayağı
Kalın, Kürt meselesinin çözümünün yalnızca silahların bırakılmasına indirgenemeyeceğini söyledi. Sürecin iki temel boyutu bulunduğunu belirten Kalın, ilkinin silahsızlanma, ikincisinin Kürt meselesinin ortaya çıkmasına yol açan sorunların giderilmesi olduğunu anlattı. Kürtlerin bir bölümünün kendisini dışlanmış, ayrımcılığa uğramış ve haklarından yoksun hissetmesini sorunun temel boyutlarından biri olarak tanımlayan Kalın, bunun doğrudan ele alınması gerektiğini söyledi.
Kimlik, hafıza, çok kültürlülük ve topluluk aidiyetleri gibi başlıkların da daha kapsamlı bir demokratikleşme çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Kalın, iki boyuttan biri ihmal edilirse sürecin eksik kalacağını belirtti ve "Sürecin iki ayak üzerinde ilerlemesi gerekiyor" dedi. Silahların kullanılmaya devam ettiği ya da masada durduğu koşullarda demokratik bütünleşmenin sağlanamayacağını, silahsızlanmanın da tek başına çözüm getirmeyeceğini söyledi.
Hız ve PKK'nin lider kadrosu
Sürecin ilerleme hızına değinen Kalın, silahsızlanma ve siyasi alanda büyük adımlar atmanın kolay olmadığını, bu yüzden zaman zaman daha küçük adımlarla ilerlemek zorunda kaldıklarını anlattı. Birlikte çalıştıkları taraflara dengeli ilerlemeyi önerdiklerini, en azından bir ayağın yere sağlam basması gerektiğini söyledi. PKK'nin lider kadrosunun, kendilerini gelecekte neyin beklediği ve sürecin nasıl sonuçlanacağı konusunda soruları bulunduğunu anlatan Kalın, bu kaygıları anladıklarını, görüşmelerin sürdüğünü ve sorunları aşmaya çalıştıklarını ifade etti.
Dönüş süreci, MGK onayı ve ek yasalar
Kalın, silahsızlanma sonrasında geri dönüş ve topluma yeniden katılım için hazırlık yapıldığını, çalışmaların sürdüğünü belirtti. Silahsızlanma aşamalarının tamamlanmasının ardından Millî Güvenlik Kurulunun onayının alınacağını, mevcut yasal paketin kapsamında olmayan PKK mensuplarını da içerecek ek yasaların çıkarılmasının planlandığını söyledi. Bu adımlar tamamlandığında hedefe çok hızlı ulaşılacağını öngören Kalın, Türkiye'nin geri dönecek kişileri topluma kazandırabilecek kapasiteye sahip olduğunu, bir uyum sürecine ihtiyaç duyulacağını ama sürecin yönetilebileceğini kaydetti. Diğer ülkelerin deneyimlerinden yararlanıldığını, Türkiye'nin kendi ihtiyaçlarına göre özgün bir model geliştirdiğini de ekledi.
Meclis'teki mutabakat ve bölgesel boyut
Kalın, Erdoğan ile Bahçeli'nin desteğiyle başlatılan sürecin CHP, DEM Parti ve diğer partilerin katkısıyla geniş bir mutabakata dönüştüğünü söyledi. Meclis'teki oylamada 467 milletvekilinin lehte oy kullandığını hatırlatan Kalın, ortaya çıkan tabloyu "Türkiye siyasetinde uzun zamandır görmediğimiz bir mutabakat" diye niteledi. Yasanın, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında kurulan kurulun, çalışmalarına başlayacak alt komitelerin ve TBMM bünyesinde kurulması planlanan izleme komitesinin hükümetin ve partilerin kararlılığını gösterdiğini belirten Kalın, toplum desteğinin de yüksek olduğunu ve süreçte geri dönüş bulunmadığını söyledi.
Kürt meselesinin yalnızca Türkiye sınırları içinde ele alınamayacağını belirten Kalın, Suriye, Irak ve İran'da da demokratikleşme ve toplumsal bütünleşme ihtiyacı olduğunu ifade etti. Kürdistan Bölgesi'ndeki KDP, YNK ve diğer partileri kardeş olarak tanımlayan Kalın, bölge Kürtlerinin süreçte yardımcı olduğunu ve ilerleyen aşamalarda daha büyük rol üstlenebileceklerini söyledi. Bazı PKK mensuplarının bir süre daha Kürdistan Bölgesi'nde kalacağını, bunun üzerinde uzlaşılan çerçevede gerçekleşmesi halinde sorun oluşturmayacağını ifade etti.