Mekke Anlaşması'nın 16 maddesi: Saldırı üç ülkeye birden sayılacak, 10 yıl çıkış yasağı var

BBC'nin haberine göre Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ı ortak savunma, istihbarat paylaşımı ve lojistik destekle bağlayan anlaşma, TBMM Genel Kurulu'nda madde madde oylanıyor.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın 7 Ağustos'ta Mekke'de imzaladığı ortak savunma anlaşması, TBMM Genel Kurulu'nda madde madde oylanıyor. BBC'nin aktardığına göre 16 maddelik metin üç ülke arasında savunma, güvenlik ve istihbarat iş birliğini güçlendirmeyi öngörüyor ve ülkeleri "çekirdek taraflar" olarak tanımlıyor. Anlaşmayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif imzaladı.

Meclis'teki süreç

Teklif 20 Ekim'de Meclis'e ulaştı, 27 Ekim'de Dışişleri Komisyonu'ndan geçti. Komisyonda AK Parti ve MHP ile birlikte CHP Grup Başkanı Faik Öztrak da kabul oyu verdi; YENİ Parti, DEM Parti, Yeni Yol ve İYİ Parti ret oyu kullandı. Bu dört parti, Türkiye'nin üstleneceği askeri yükümlülüklerin belirsizliğine ve bölgesel çatışmalara dahil olma riskine dikkat çekmişti. Suudi Arabistan ve Pakistan'da onay süreçleri daha önce tamamlanmıştı. Genel Kurul'da teklifin tümü üzerindeki görüşmeler bitince 4 Kasım'da maddelere geçildi ve ilk madde kabul edildi.

Ortak savunma taahhüdü

Birinci madde, taraflardan birinin toprak bütünlüğü, egemenliği veya uluslararası alanda tanınan sınırları tehdit altına girerse gerekli tüm yöntemlerin kullanılmasını öngörüyor. Tartışmalı ikinci maddeye göre taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı hepsine yapılmış sayılacak; saldırıya uğrayan tarafa, mevcut bütün imkânlarla derhal yardım edilecek.

Savunma sanayii, istihbarat ve lojistik

Altıncı madde ortak tatbikat, eğitim ve personel değişimini düzenliyor. Üçüncü ve yedinci maddeler teknoloji transferi, ortak Ar-Ge ve ortak üretimi kapsıyor. Dördüncü ve beşinci maddelerde taraflar uluslararası güvenlik konularında düzenli danışacak, terörizme karşı operasyonel iş birliğini artıracak. Dokuzuncu madde istihbarat ve güvenlik bilgilerinin paylaşılmasının yolunu açıyor. Onuncu madde ise savaşta, barışta ya da olağanüstü hallerde silah, mühimmat, yakıt ve yedek parçanın yanı sıra başka askeri malzeme yardımı yapılmasını öngörüyor.

Komite ve çıkış şartları

Sekizinci madde, dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşan bir Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kuruyor. Komite uygulamayı yönetecek ve yeni üyelerin katılımını değerlendirecek; çalışmalarına, merkezi Suudi Arabistan'da bulunacak bir sekretarya destek verecek. İlk genel sekreter Pakistanlı olacak. On altıncı madde uyarınca anlaşma yürürlüğe girdikten sonra on yıl boyunca hiçbir taraf ayrılamayacak; bu süre dolduğunda çekilmek isteyen ülke en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunacak. Metinde, anlaşmanın tarafların başka uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülüklerini etkilemediği de belirtiliyor.

Bakan Şimşek, 2027'deki emekli düzenlemesinin tüm emeklileri kapsayacağını söyledi; rakam vermedi, çalışmanın büyük ihtimalle aralıkta tamamlanacağını bildirdi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2027'de emeklilerin alım gücünü korumaya dönük hazırlığın tüm emeklileri kapsayacağını açıkladı. Bakan, artışın yaş ve prim ödeme gün sayısına göre farklılaştırılmasını daha adil bulduklarını söyledi; rakam vermedi. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yapılan görüşmelerin ardından soruları yanıtlayan Şimşek, çalışmanın büyük ihtimalle aralıkta bitip bütçenin hemen ardından Meclis'e getirileceğini ifade etti.

Rakam için henüz erken

Şimşek, emeklilere yönelik teknik çalışmanın yalnızca Hazine ve Maliye Bakanlığı'nı değil birçok kurumu ilgilendirdiğini, bu yüzden aşamada bir tutar telaffuz etmenin doğru olmayacağını belirtti. Artışın seyyanen yapılması halinde bile herkese aynı miktarın verilmeyeceğini, yaş ve ödenen prime göre ayrışmanın üzerinde durulduğunu anlattı. Emekli aylığının bir lütuf olmadığını, çalışma hayatı boyunca yatırılan primlerin karşılığı bir hak olduğunu vurgulayan bakan, enflasyonun gelir dağılımını bozduğunu, sabit gelirlileri ağır biçimde vurduğunu söyledi.

Vergi borçlarında yeni adım sinyali

Bakan, 6183 sayılı Kanun kapsamındaki borç yapılandırma taleplerine de değindi. Bu yıl taksit süresini 72 aya çıkarma yetkisi aldıklarını, faiz oranını yüzde 39'dan yüzde 29'a indirdiklerini hatırlattı. Şimşek'in verdiği rakamlara göre 705 bin borçlu başvurdu ve 531,5 milyar liralık borç taksitlendirildi; bu borçtan dün itibarıyla 35,6 milyar lira tahsil edildi. Esnaf ve küçük işletmeler için daha cazip bir model üzerinde çalışılabileceğini söyleyen Şimşek, 10 milyon liraya kadar teminat aranmadığını, bu tutarın üzerinde yüzde 50 teminat istendiğini aktardı.

SPK yetkisi ve fon takvimi

Sermaye piyasalarına ilişkin soruları yanıtlayan Şimşek, piyasalardaki denetim ve yaptırım yetkilerinin kanunla Sermaye Piyasası Kurulu'na verildiğini, bakanın piyasaya doğrudan müdahale edemediğini savundu. Riskler gündemlerine geldiğinde ellerindeki araçları kullandıklarını belirten bakan, 4 Kasım 2025'teki Sermaye Piyasaları Kongresi'nde ilgili kurumları uyardıklarını, 2 Aralık 2025'te Finansal İstikrar Komitesi'nin toplandığını söyledi. Komitede serbest fonlarda yatırımcı eşiğinin yükseltilmesi ile repo işlemlerinin Takasbank'a aktarılması gibi konuların ele alındığını aktardı.

Şimşek'e göre 11 Şubat'ta SPK'ya taslağın ivedilikle uygulanması için yazı gönderildi. SPK, 17 Haziran 2026'da serbest fonlara ilişkin TEFAS esaslarını onayladı; 28 Ağustos'ta da nihai fon rehberi yayımlandı. Bakan, ihmali ve suistimali olanların hesap vereceğini söyledi.