Evrensel, Bahçeli'nin 19 ilçelik il önerisini Özal, Çiller ve Demirel dönemlerindeki kararlarla karşılaştırdı; 1995'te Kilis, Karabük ve Yalova seçimden bir gün önce il yapıldı.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin "100 il, 1000 ilçe" projesi kapsamında önerdiği 19 ilçe şunlar: Polatlı, Konya Ereğli, Ünye, Vezirköprü, Karadeniz Ereğli, Erciş, Doğubayazıt, Ahlat, Ergani, Midyat, Siverek, Elbistan, Kozan, Alanya, Tarsus, Fethiye, Akhisar, Lüleburgaz ve Bandırma. Evrensel, bu öneriyi geçmişte seçim takvimine denk gelen il kararlarıyla birlikte ele aldı.
İl olmanın getirdiği değişiklikler
Evrensel'in aktardığına göre bir ilçe il olunca TBMM'de milletvekiliyle temsil ediliyor, yönetimin başına kaymakam yerine vali geçiyor ve genel bütçeden alınan pay büyüyor. Bakanlıkların teşkilatları il müdürlüğüne dönüşüyor, kamu istihdamı ve ticari teşvikler de artıyor. Haber, Bahçeli'nin önerisinin 31 Mart 2024 yerel seçimlerinin ardından, muhalefetin kazandığı belediyelere yönelik operasyon ve kayyım uygulamalarının tartışıldığı bir dönemde geldiğini yazıyor.
Özal: Seçimden iki hafta önce liste
Habere göre Özal'ın liderliğindeki ANAP, 1984 yerel seçimlerinde yüzde 41,5 oyla çıkış yapmış, 1987 genel seçiminde yüzde 36 dolayına gerilemişti. Yerel seçimlerin yapılacağı 26 Mart 1989'a yaklaşık iki hafta kala Özal, dört ilçenin il yapılmasına dair tasarının Meclis'e gönderildiğini duyurdu. Cumhuriyet gazetesinin 14 Mart 1989 tarihli haberinde Özal'ın "Politika al gülüm ver gülüm meselesidir" sözlerine yer verildi. ANAP'ın oyu seçimde yüzde 21'e düştü. Yasa 15 Haziran'da kabul edildi ve Aksaray, Bayburt, Karaman ile Kırıkkale il oldu. Mayıs 1990'da ise Batman ve Şırnak il yapıldı.
Çiller: Seçimden bir gün önce kararname
Evrensel'e göre Tansu Çiller'in başbakanlığındaki DYP, 4 Haziran 1995 yerel ara seçimlerini 1996 genel seçiminin provası olarak görüyordu. Seçimden dört gün önce, 31 Mayıs'ta kabul edilen 4109 sayılı Yetki Kanunu hükümete kararname çıkarma yetkisi verdi. Bakanlar Kurulu, oylamadan yalnızca bir gün önce 550 sayılı kararnameyi kabul ederek Kilis, Karabük ve Yalova'yı il yaptı. Bülent Ecevit'in de aralarında yer aldığı 103 milletvekili, verilen yetkinin Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek Anayasa Mahkemesi'ne gitti. Mahkeme 4 Temmuz 1995'te yetki kanununu iptal etti, ancak üç ilin statüsü korundu.
Demirel dönemi: Ardahan, Iğdır ve Osmaniye
Habere göre Ardahan ve Iğdır, 27 Mayıs 1992'de çıkan 3806 sayılı yasayla Kars'tan ayrılarak il oldu. Evrensel, kararın Türkiye'nin Kafkasya politikasından bağımsız olmadığını ve Demirel'in Nahçıvan ziyareti öncesinde sürecin hızlandırılmasını istediğinin basına yansıdığını aktardı. 1933'te il statüsünü yitiren Osmaniye ise 63 yıl sonra, 24 Ekim 1996'da kabul edilen 4200 sayılı Kanun'la yeniden il yapıldı. Kanun 28 Ekim'de Resmi Gazete'de yayımlandı; 3 Kasım 1996'daki yerel ara seçime yalnızca 10 gün kalmıştı.