Mekke Anlaşması'na CHP'den 'evet': Salıcı 'Sonuna kadar muhalifiz ama güvenlik mimarisi olumlu' dedi

CHP grubu adına konuşan Oğuz Kaan Salıcı, anlaşmayı İran'a karşı görmediklerini söyledi; teklif 279 kabul, 119 ret oyuyla kabul edildi.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzaladığı ortak savunma anlaşmasının onaylanmasına ilişkin kanun teklifi Genel Kurul'da onaylandı. Teklife verilen desteğin gerekçesini, CHP grubu adına konuşan İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı anlattı. Salıcı, partilerinin anlaşmayı İran'a karşı bir ittifak olarak görmediğini belirtti ve "Sonuna kadar muhalifiz" dedi; ancak metnin Türkiye'ye olumlu etkiler getirecek bir "güvenlik mimarisi anlaşması" olduğunu söyledi.

CHP grubunun gerekçesi

Salıcı, iktidar partisinin içinde bulunduğu durumla Türkiye'nin çıkarlarını birbirinden ayırmak gerektiğini savundu. Dış politika anlayışlarını AK Parti'ye endekslemediklerini söyledi. BirGün'ün haberine göre Cumhur İttifakı dışında anlaşmaya yalnızca CHP destek verdi. Mahkemenin mutlak butlan kararıyla genel başkanlığına Kemal Kılıçdaroğlu'nun atandığı CHP, oylamada anlaşmaya destek verdi.

Oylamada partilerin tutumu

Meclis'in 592 üyesi bulunuyor. Oylamaya 398 milletvekili katıldı; teklif 279 kabul ve 119 ret oyuyla geçti, 3 oy ise mükerrer sayıldı. Habere göre 197 milletvekili oylamaya katılmadı. Kabul oyu AK Parti, MHP ve CHP'den geldi. CHP'li milletvekillerinden 25'i evet oyu verirken 19'u oylamada yer almadı; partiden ret oyu veren çıkmadı.

YENİ Parti'nin 90 milletvekilinden 60'ı ret oyu verdi, 30'u oylamaya katılmadı. DEM Parti'de 22 milletvekili ret oyu kullandı, 34 milletvekili oylamaya katılmadı. Cumhur İttifakı listesinden Meclis'e giren HÜDAPAR milletvekilleri oylamada yer almadı; Yeniden Refah Partisi'nin üç milletvekili ise ret oyu verdi.

Anlaşmanın öne çıkan maddeleri

On altı maddelik anlaşmanın ikinci maddesi, taraflardan birine yönelik dışarıdan gelen silahlı saldırıyı bütün taraflara yapılmış saldırı olarak kabul ediyor. Taraflar, saldırıya uğrayan tarafa karşılıklı yardım imkânlarının tamamını kullanarak derhal yardım edecek; bu imkânlar askeri imkân ve kabiliyetleri de kapsıyor. Yardımın kapsamı ve niteliği, Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesindeki meşru müdafaa hakkı çerçevesinde, ihtiyaç değerlendirmesinin ardından belirlenecek.

Altıncı madde savunma kurumları arasında personel değişimi, ortak eğitim ve tatbikatları öngörüyor. Dokuzuncu madde, güvenli kanallar üzerinden istihbarat paylaşımını düzenliyor. Anlaşma süresiz olarak yürürlükte kalacak. Yürürlük tarihinden 10 yıl geçtikten sonra herhangi bir taraf, çekilme niyetini en az üç ay önceden diplomatik kanallardan yazılı olarak bildirerek anlaşmadan ayrılabilecek.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Yaşar Seyman, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na önerilen yaklaşık 95 milyar liralık ödeneğin ne kadarının sanat üretimine ulaştığını sordu.

CHP Kültür ve Sanat Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Yaşar Seyman, partinin Genel Merkezi'nde Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 2027 bütçesine ilişkin değerlendirme yaptı. Seyman, bakanlığa yaklaşık 95 milyar liralık ödenek önerildiğini, bunun önceki yıla göre ilk bakışta bir artış gibi göründüğünü belirtti; ancak paranın ne kadarının doğrudan sanat üretimine ulaştığını sordu.

Paranın büyüklüğü değil, etkisi

Seyman, konuşmasına Atatürk'ün kültürü Cumhuriyet'in temeli olarak gören sözleriyle başladı ve bütçeyi bir muhasebe cetveli olarak değil, iktidarın topluma, emeğe ve sanata bakışının aynası olarak tanımladı. "Bütçe siyasi bir tercihtir" diyen Seyman, bağımsız tiyatroların, yazarların, çevirmenlerin, müzisyenlerin ve yerel kültür çalışmalarının bu bütçede nerede durduğunu sorguladı. Kütüphane açmak ve çocukları kitapla buluşturmak için ne kadar kaynak ayrıldığının da yanıtlanması gerektiğini söyledi.

Seyman'a göre gösterişli binalara, büyük törenlere ve tanıtım kampanyalarına harcama yapılırken bir tiyatro topluluğunun salon kirasını ödeyememesi ya da bir yazarın kitabından geçinememesi ciddi bir kültür politikası sorununa işaret ediyor.

Kültürel hegemonya eleştirisi

Seyman, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın geçmişte kültürel hegemonya kurmada başarılı olamadıklarından yakındığını hatırlattı. Kültür ve sanat alanının ideolojiyle çevrelenemeyeceğini, bir partinin arka bahçesi sayılamayacağını söyledi. Cumhuriyet'in ilk yıllarında yoksul bir ülkenin opera üretebildiğini, bugün ise sanatçıların ekonomik güvencesizlik yaşadığını ve bağımsız tiyatroların ayakta kalmakta zorlandığını öne sürdü.

Sanatçı ve turizm emekçileri için talepler

Seyman, "Sanatçının emeği sadaka konusu değil, hak konusudur" dedi. Telif haklarının güçlendirilmesini, müzisyenlerin sosyal güvenliğinin sağlanmasını, tiyatro ve sinema emekçileri için güvenceli çalışma koşullarının oluşturulmasını istedi.

Bakanlığın sorumluluğundaki turizme de değinen Seyman, bu alanın başarısının yalnızca turist sayısı, otel doluluğu ve döviz gelirleriyle ölçülemeyeceğini belirtti. Mevsimlik işçilerin, otel çalışanlarının, rehberlerin, müze çalışanlarının ve arkeologların yaşam koşullarının da hesaba katılması gerektiğini söyledi. Turizm yatırımlarında kıyıların, ormanların, tarihi kentlerin ve arkeolojik alanların korunması gerektiğini ekledi.

CHP'nin önerileri

Seyman, CHP olarak yalnızca eleştirmediklerini, alternatif de sunduklarını söyledi. Kültür ve sanata ayrılan kamusal kaynakların artırılmasını, kaynak kullanımının şeffaf ve denetlenebilir olmasını istedi. Kütüphanelerin, tiyatroların ve konser salonlarının bütün illerde ve ilçelerde yaygınlaştırılmasını, belediyelerin kültürel etkinliklerinin siyasi ayrımcılığa uğramamasını önerdi. Kadınların, gençlerin, çocukların ve engelli yurttaşların kültürel yaşama eşit katılımının sağlanması gerektiğini söyleyen Seyman, Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında yeni bir kültür ve sanat seferberliği çağrısı yaptı.