Şimşek: Dünya, 1973 petrol ambargosunun iki katı büyüklükte bir enerji tedarik şokundan geçiyor

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, TRT World Forum'da küresel ekonominin 2022'nin yedi katı büyüklüğünde bir enerji daralmasıyla sınandığını söyledi; toparlanmayı kalıcı barışa bağladı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dünyanın tarihte emsali olmayan ölçekte bir enerji arz şokunun içinden geçtiğini söyledi. Şimşek, TRT World Forum 2026'nın İstanbul'daki kapanış oturumunda konuştu; "Sancılı Bir İyileşme Sürecine Doğru: Orta Doğu'daki Savaşlar Sonrası Ulusal Ekonomiler" başlıklı oturumun açılışını da yaptı.

Şokun ölçeği 1973'ün iki katı

Kısa vadeli verilerin devasa bir arz krizini gösterdiğini belirten Şimşek, yaşanan sürecin etkisini 1973-1974 dönemindeki petrol ambargosunun iki, 2022'de Rusya-Ukrayna savaşının yol açtığı enerji daralmasının ise yedi katı olarak tarif etti. Ardı ardına gelen şokların küresel üretimde ve tedarik zincirlerinde derin sorunlar yarattığını anlatan bakan, dünya ekonomisinin bu yükü taşımakta zorlanacağını söyledi.

Büyüme düşüyor, finansal koşullar sıkılaşıyor

Bölgesel çatışmaların küresel enflasyona etkisine geniş yer veren Şimşek, dünya genelinde büyüme oranlarının belirgin biçimde gerilediğini, finansal koşulların da sıkılaştığını söyledi. Uluslararası Para Fonu'nun 1946'dan bu yana yaşanan 170 çatışmayı kapsayan araştırmasına atıf yapan bakan, savaş dönemlerinde ülkelerin yüzde 3 ile yüzde 7 arasında üretim kaybı yaşadığını hatırlattı.

Savaşın ön cephesindeki ülkelerin ithalat ve ihracat hacminde büyük hasar oluştuğunu söyleyen Şimşek, toparlanmanın kalıcı barışın tesis edilmesine bağlı olduğunu vurguladı. Henüz böyle bir istikrar ortamının kurulamadığını da ifade etti.

Körfez, İran ve Hürmüz Boğazı

Şimşek, Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi üyelerinin güçlü mali kaynakları sayesinde toparlanma sürecini daha hızlı geçirebileceğini söyledi. İran'ın ekonomik geleceğine dair ise soru işaretleri bulunduğunu belirtti.

Kalıcı barış sağlanamazsa mevcut çatışma ortamının bölgeyi ekonomik ve jeopolitik açıdan yeniden şekillendireceğini söyleyen bakan, ülkelerin stratejik geçiş noktalarına bağımlılığı yeniden değerlendirdiğini aktardı. Hürmüz Boğazı benzeri hayati deniz geçitlerine bağımlılığın risk taşıdığına işaret eden Şimşek, bölgesel entegrasyonun gittikçe kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

Koridorlar ve elektrifikasyon önerisi

Şimşek, tedarik zincirlerindeki bağımlılıkların azaltılması için altyapı ve lojistik ağlarının baştan kurulması gerektiğini söyledi. Birden fazla ulaşım modunu birleştiren ticaret koridorlarının oluşturulmasını riskleri azaltacak en kritik adım olarak niteledi. Enerji güvenliği için de elektrifikasyonun hızlandırılması gerektiğini vurguladı.

Şimşek, hızla büyüyen ve sanayileşen Türkiye gibi ülkelerde enerji dönüşümünün tercih olmaktan çıkıp milli bir zorunluluk haline geldiğini söyledi; bu adımların kriz sonrasında ulusal ekonomilerin ve bölgesel ticaretin geleceğini belirleyeceğini sözlerine ekledi.

İçişleri Bakanı Çiftçi, çocukların ailelerinin silahına ulaşmasını önlemek için kanun değişikliği hazırladıklarını söyledi; okul güvenliği ve suçlu iadelerine ilişkin rakamlar da verdi.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, ruhsatlı silah sahiplerine yönelik yeni bir düzenleme hazırlandığını açıkladı. Katıldığı bir televizyon programında konuşan Çiftçi, silah ruhsatı verilecek kişilere çelik kasa zorunluluğu getirilmesini planladıklarını söyledi. Bakan, Afyonkarahisar'daki silahlı saldırıda 8 vatandaşın hayatını kaybettiğini hatırlatarak saldırganın güvenlik güçlerinin kısa sürede yaptığı takiple yakalandığını belirtti.

Çocukların silaha ulaşması hedefte

Çiftçi, okul saldırılarında görüldüğü gibi çocukların ailelerinin ruhsatlı silahına ulaşabildiğine dikkat çekti. Ateşli silahı çocukların erişebileceği biçimde bulunduranlara, başka bir suç oluşmadığı takdirde 3 yıla yakın hapis cezası öngörüldüğünü söyleyen Bakan, bu konuda kanun değişikliği öngördüklerini anlattı. Çiftçi'ye göre evdeki ruhsatlı silahların çocukların ulaşamayacağı güvenli bir yerde saklanması gerekiyor. Yeni düzenlemeyle silah sahipleri ruhsatlı silahlarını çelik kasada muhafaza etmek zorunda kalacak.

Okul güvenliğinde yeni tedbirler

Okul güvenliği konusunda da bilgi veren Çiftçi, İçişleri Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın tedbirleri artırdığını söyledi. Yedi bakanlığın dört ay boyunca çalıştığını belirten Bakan, öğrencilerin verdiği olası işaretlerin erken teşhis edilmesini, okulun ve sosyal hizmetlerin hemen devreye girmesini sağlayan bir protokolün yürürlükte olduğunu aktardı. İçişleri Bakanlığı'nın okul güvenliğine ilişkin genelge yayımladığını, valiliklere talimat verildiğini ve 611 müfettişin sahada denetim yaptığını söyleyen Çiftçi, müfettişlerin önümüzdeki günlerde rapor sunacağını bildirdi.

Çalışma Bakanlığı'ndan 31 bin kadro aldıklarını anlatan Çiftçi, güvenlik sertifikalı bu kişilerden 28 bin 945'inin göreve başladığını söyledi. Okul bahçe görevlisi olarak çalışan personele dedektör verildiğini, okul duvarlarının dışında ise asayiş, çocuk şube, narkotik ve trafik ekiplerinin görev yaptığını ifade etti.

786 kişi Türkiye'ye iade edildi

Suçlularla mücadeleye de değinen Çiftçi, yılın ilk 10 ayında yurt dışından 786 kişinin Türkiye'ye iade edildiğini açıkladı. Bakan, 2021-2025 döneminde aynı sürede iade edilenlerin sayısının 134 olduğunu söyledi. İade edilenlerden 183'ünün organize suç örgütü lideri ya da üyesi olduğunu belirten Çiftçi, 58 ülkenin aradığı 497 kişinin de bu yıl Türkiye'de yakalandığını kaydetti. Önümüzdeki günlerde İtalya'ya, ardından Almanya'ya gideceğini duyuran Çiftçi, güvenlik diplomasisinin süreceğini söyledi.

COP31 ve polis çalışma düzeni

COP31 için Antalya'da 26 bin polisin görev yaptığını söyleyen Çiftçi, zirveye yaklaşık 100 devlet başkanı, 200 civarında bakan ve 20 bin kadar delegenin katılmasını beklediklerini, kente her gün 100 bin ziyaretçi geleceğini aktardı.

Polislerin çalışma saatlerine ilişkin konuşan Bakan, 12/36 sistemine geçilebilecek birimlerde eylülden itibaren uygulamaya başladıklarını söyledi. Terörle mücadele, siber suçlar ve narkotik birimlerinde bu sisteme geçilemeyeceğini, karakollar, hassas bölgeler ve koruma şubesi gibi birimlerde ise geçilebileceğini belirtti. Sahadaki müfettişlerin bu uygulamayı da denetlediğini ifade etti.